Stadhouderszaal on steroids: het 19e Chinese Volkscongres

De Grote Hal van het Volk

Net als in Nederland bevindt China zich in een langdurige formatie: in het najaar zullen tijdens het 19e Volkscongres de nieuwe leiders van het land worden gepresenteerd. Terwijl wij in spanning afwachten wie straks op het bordes van Huis ten Bosch zullen staan, lijkt in China één ding lijkt zeker: in het najaar van 2017 zullen zes mannen met zwart geverfde haren in zwarte pakken samen met President Xi Jinping het podium van de Grote Hal van het Volk oplopen. Wie die zes mannen rondom Xi zullen zijn is echter een raadsel. De samenstelling van een nieuw Staand Comite van het Politburo is voor vrijwel iedereen een mysterie: de strijd over wie China de komende vijf jaar zullen leiden is in tegenstelling tot de Amerikaanse, Britse en Franse verkiezingsspektakels een strijd die zich juist achter de schermen afspeelt. Continue reading

China’s grassroots: milieuproblemen en het maatschappelijk middenveld

By Andreas Habich - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=28345841

Op 8 december van het afgelopen jaar bleven de crèches en scholen in Beijing gesloten. Getroffen door een ‘Airpocalypse’ ging het in smog gehulde publieke leven van de Chinese hoofdstad op slot. Voor het eerst drukte de CCP (Communistische Partij van China) op de rode alarmknop. Terwijl in Beijing de vervuiling ruim vijftien keer de norm van de Wereldgezondheidsorganisatie overschreed, onderhandelden in Parijs 195 wereldleiders over een ‘historisch’ klimaatakkoord. Niet veel later bejubelden Chinese staatsmedia hoe hun minister Xie Zhenhuan samen met John Kerry het akkoord smeedde. Zes jaar eerder, toen de wereld in Kopenhagen al tot een afspraak over het beperken van de klimaatstijging probeerde te komen, hielden beide grootvervuilers nog samen een akkoord tegen. Na het mislukken van die onderhandelingen lijkt er echter veel veranderd in China. Milieuvervuiling vormt al lange tijd een belangrijke bron voor maatschappelijke onrust: de aanleg van de megalomane Drieklovendam in de Yangtze-rivier was de katalysator van groeiend verzet tegen milieuschade. Door het hele land komen steeds meer mensen in opstand tegen de extreme vervuiling van rivieren, grond en lucht. Langzaam lijkt er in China meer ruimte gekomen voor maatschappelijke organisaties om het milieuprobleem aan te pakken. Wat zegt deze groeiende invloed van de milieubeweging ons over de ontwikkeling van een maatschappelijk middenveld in China?

Continue reading

Ome Xi de bondscoach: voetbal als afspiegeling van de Chinese politiek

Voetbal en politiek in China

In China is sport altijd politiek; voetbal als afspiegeling van de Chinese politiek

Deze blog gaat de hits voor Political Minds in één klap verdubbelen; het onderwerp is namelijk voetbal. Of preciezer; de relatie tussen politiek en voetbal in China. Wie de afgelopen tijd iets over China heeft gelezen of gezien heeft zijn voetbalhelden voor veel geld naar het Rijk van het Midden zien vertrekken of zich opgewonden over geld dat maar niet vanuit China naar ADO Den Haag stroomde. Tijdens de laatste transferperiode kochten Chinese Super League clubs voor €337 miljoen nieuwe spelers; meer dan iedere Europese competitie. Voor rijke Chinezen lijkt het bezit van een Europese voetbalclub het ultieme statussymbool. President Xi Jinping heeft na de Olympische Spelen zijn zinnen gezet op het Wereldkampioenschap: niet alleen op de organisatie, maar ook op de Cup! Dominantie in het voetbal als economisch en politiek model?  Continue reading

China: vriendelijke reus of boze draak?

Eén van mijn belangrijkste drijfveren om voor Political Minds te schrijven over Chinese politiek, was mijn verbazing over hoe weinig wij eigenlijk weten over China. In het heetst van de Amerikaanse voorverkiezingsstrijd krijgen Nederlanders televisiekijkers dagelijks analyses voorgeschoteld van de peilingen in Amerikaanse Staten (Arjan Lubach hekelde al die aandacht treffend: https://www.youtube.com/watch?v=KYxU2vwCi38). Nu is het natuurlijk lastig om over verkiezingen in China te schrijven; domweg omdat die verkiezingen er niet zijn. Niet iedereen hoeft benieuwd te zijn wie de CCP tot partijsecretaris benoemt van de provincie Guangdong (100 miljoen inwoners). Hoe één op de vijf mensen op aarde wordt bestuurd verdient echter meer aandacht. Continue reading

Kleine hete peper is te Chinees

Chinese_flag_(Beijing)_-_IMG_1104In de peilingen voor de Presidentsverkiezingen in Taiwan heeft de DPP een grote voorsprong genomen op de KMT. Het presidentschap kan Tsai Ing-Wen van de DPP bijna niet meer ontgaan. Tegelijkertijd lonkt nu ook een parlementaire meerderheid voor de DPP. Het zou de eerste keer in de geschiedenis van Taiwan zijn dat de DPP zichzelf zo’n machtspositie verschaft. Voor het eerst sinds de afsplitsing van China in 1949 krijgt een pro-onafhankelijke partij dan de touwtjes in handen. Ook in Peking zijn de dramatische vooruitzichten voor de KMT doorgedrongen: militaire oefeningen met een kopie van het Taiwanese regeringscomplex als doel geven een weinig subtiel signaal af. De CCP is niet blij met een onafhankelijk, modern, economisch succesvol en democratisch Taiwan op een steenworp afstand. Continue reading

De Chinese Communistische Inquisitie

Power tends to corrupt, and absolute power corrupts absolutely” (Lord Acton, Letter to Mandell Creighton)

President Xi Jinping voert de meest felle anti-corruptiecampagne uit de geschiedenis van China. Corruptie in China komt voort uit de centrale macht van de CCP over de Chinese staat. Wie corruptie dus echt wil aanpakken, moet het politieke systeem hervormen. En dat is precies wat Xi Jinping niet wil: zijn ‘anti-corruptiestrijd’ is gericht op behoud van de macht van de CCP en het versterken van zijn positie als absolute leider binnen de partij. De anti-corruptiestrijd als politiek instrument?

Continue reading

Hoe de beurscrash een Chinees dilemma blootlegt

Terwijl onze Europese ogen de afgelopen weken gericht waren op de ontknoping van het Griekse drama, verloren de Chinese aandelenbeurzen in Shanghai en Shenzen in een paar dagen meer dan 30% van hun waarde. Meer dan 3.000 miljard euro ging in rook op (meer dan de totale waarde van de Indiase beurs, aldus The Economist). Vooral kleine beleggers verloren hun spaargeld of (erger) het geld dat zij hadden geleend om aandelen te kopen. En dat op aanraden van de CCP: de People’s Daily moedigde lezers op 21 april van dit jaar nog aan vooral nu te kopen want dit was ‘merely the start of a bull market’ (http://www.reuters.com/article/2015/04/22/us-china-market-commentary-idUSKBN0ND07Z20150422). Verliezen zij nu ook het vertrouwen in de macht van de Chinese Communistische Partij (CCP)?  Continue reading

Papa Xi waakt over China: hoe taal de politiek bepaalt

De CCP doordringt de Chinese maatschappij met een conservatief wereldbeeld. Taal is daarbij een belangrijk instrument. Amerikaanse wetenschappers en politiek adviseurs als George Lakoff (Don’t think of an elephant, The political mind), Frank Luntz (Words that work) en Drew Westen (The political brain) toonden aan hoe taal en emotie bepalen hoe wij politiek begrijpen. In China begreep de Communistische Partij (CCP) al snel dat wie de taal beheerst het denken bepaalt: of zoals Orwell al schreef ‘if thought corrupts language, language can also corrupt thought’(George Orwell, Politics and the English Language, 1946). Lakoff beschrijft hoe de Republikeinen in de Verenigde Staten het politieke debat domineerden met hun ‘strenge vader model’. In China gebruikt President Xi die metafoor om de almacht van de Communisten te bevestigen.

Continue reading

Politieke slogans in China: meer dan lege woorden

CPC_slogan,_XinhuamenDenkend aan Azië zie ik rode banieren vol gele karakters langs poorten en gebouwen hangen. Hoewel slogans in ieder land voorkomen (‘Bruggen Slaan’), lijken ze nergens zo’n uitbundig onderdeel van de politiek te vormen als onder de Chinese Communistische Partij (CCP). Vooral Mao Zedong verhief de slogan (kouhao) tot een ware kunstvorm. Hoewel die korte zinnen in het Chinees wel worden gezien als de helderste manier om te communiceren, blinken ze voor westerlingen vaak uit in vaagheid. Dat komt mede door de diepere culturele betekenis die achter slogans schuil gaat. Je moet wel bijna Chinees zijn om die betekenis te kennen. Toch gebruiken westerse media die slogans vaak om Chinees beleid te benoemen, zonder de inhoud van het beleid te verklaren. Continue reading