Stadhouderszaal on steroids: het 19e Chinese Volkscongres

De Grote Hal van het Volk

Net als in Nederland bevindt China zich in een langdurige formatie: in het najaar zullen tijdens het 19e Volkscongres de nieuwe leiders van het land worden gepresenteerd. Terwijl wij in spanning afwachten wie straks op het bordes van Huis ten Bosch zullen staan, lijkt in China één ding lijkt zeker: in het najaar van 2017 zullen zes mannen met zwart geverfde haren in zwarte pakken samen met President Xi Jinping het podium van de Grote Hal van het Volk oplopen. Wie die zes mannen rondom Xi zullen zijn is echter een raadsel. De samenstelling van een nieuw Staand Comite van het Politburo is voor vrijwel iedereen een mysterie: de strijd over wie China de komende vijf jaar zullen leiden is in tegenstelling tot de Amerikaanse, Britse en Franse verkiezingsspektakels een strijd die zich juist achter de schermen afspeelt. Continue reading

China’s grassroots: milieuproblemen en het maatschappelijk middenveld

By Andreas Habich - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=28345841

Op 8 december van het afgelopen jaar bleven de crèches en scholen in Beijing gesloten. Getroffen door een ‘Airpocalypse’ ging het in smog gehulde publieke leven van de Chinese hoofdstad op slot. Voor het eerst drukte de CCP (Communistische Partij van China) op de rode alarmknop. Terwijl in Beijing de vervuiling ruim vijftien keer de norm van de Wereldgezondheidsorganisatie overschreed, onderhandelden in Parijs 195 wereldleiders over een ‘historisch’ klimaatakkoord. Niet veel later bejubelden Chinese staatsmedia hoe hun minister Xie Zhenhuan samen met John Kerry het akkoord smeedde. Zes jaar eerder, toen de wereld in Kopenhagen al tot een afspraak over het beperken van de klimaatstijging probeerde te komen, hielden beide grootvervuilers nog samen een akkoord tegen. Na het mislukken van die onderhandelingen lijkt er echter veel veranderd in China. Milieuvervuiling vormt al lange tijd een belangrijke bron voor maatschappelijke onrust: de aanleg van de megalomane Drieklovendam in de Yangtze-rivier was de katalysator van groeiend verzet tegen milieuschade. Door het hele land komen steeds meer mensen in opstand tegen de extreme vervuiling van rivieren, grond en lucht. Langzaam lijkt er in China meer ruimte gekomen voor maatschappelijke organisaties om het milieuprobleem aan te pakken. Wat zegt deze groeiende invloed van de milieubeweging ons over de ontwikkeling van een maatschappelijk middenveld in China?

Continue reading

Ome Xi de bondscoach: voetbal als afspiegeling van de Chinese politiek

Voetbal en politiek in China

In China is sport altijd politiek; voetbal als afspiegeling van de Chinese politiek

Deze blog gaat de hits voor Political Minds in één klap verdubbelen; het onderwerp is namelijk voetbal. Of preciezer; de relatie tussen politiek en voetbal in China. Wie de afgelopen tijd iets over China heeft gelezen of gezien heeft zijn voetbalhelden voor veel geld naar het Rijk van het Midden zien vertrekken of zich opgewonden over geld dat maar niet vanuit China naar ADO Den Haag stroomde. Tijdens de laatste transferperiode kochten Chinese Super League clubs voor €337 miljoen nieuwe spelers; meer dan iedere Europese competitie. Voor rijke Chinezen lijkt het bezit van een Europese voetbalclub het ultieme statussymbool. President Xi Jinping heeft na de Olympische Spelen zijn zinnen gezet op het Wereldkampioenschap: niet alleen op de organisatie, maar ook op de Cup! Dominantie in het voetbal als economisch en politiek model?  Continue reading

China: vriendelijke reus of boze draak?

Eén van mijn belangrijkste drijfveren om voor Political Minds te schrijven over Chinese politiek, was mijn verbazing over hoe weinig wij eigenlijk weten over China. In het heetst van de Amerikaanse voorverkiezingsstrijd krijgen Nederlanders televisiekijkers dagelijks analyses voorgeschoteld van de peilingen in Amerikaanse Staten (Arjan Lubach hekelde al die aandacht treffend: https://www.youtube.com/watch?v=KYxU2vwCi38). Nu is het natuurlijk lastig om over verkiezingen in China te schrijven; domweg omdat die verkiezingen er niet zijn. Niet iedereen hoeft benieuwd te zijn wie de CCP tot partijsecretaris benoemt van de provincie Guangdong (100 miljoen inwoners). Hoe één op de vijf mensen op aarde wordt bestuurd verdient echter meer aandacht. Continue reading

Politieke aardverschuiving in Taiwan

Vorige week zorgde de Taiwanese kiezers voor een politieke aardverschuiving in Taiwan. Dat Tsai Ing-wen tot de eerste vrouwelijke President van het land werd gekozen was al lang geen verrassing meer. De meerderheid die haar partij (DPP) in het Parlement (Yuan) behaalde maakte de afgang van de KMT compleet. In tegenstelling tot haar voorganger als DPP President Chen Shui-bian (2000 – 2008), heeft de DPP nu ook een meerderheid de Yuan zodat de KMT niet opnieuw beleid kan frustreren. Maar dat verhaal heeft u allemaal in de Nederlandse kranten kunnen lezen. Op de achtergrond van dit schouwspel speelde zich nog een interessante ontwikkeling af: de groeiende invloed van jonge kiezers en politici op de Taiwanese politiek. Terwijl Noorderslag niet uitgepraat raakte over de coupe van het New Wave Collective, zo veroverde de New Power Party (NPP) zich een plaats tussen de gevestigde politieke orde in Taiwan. Continue reading

Een kat in het nauw…maakt KMT rare sprongen in Taiwan?

KMTMet nog zes campagneweken voor de boeg, is het enige wat niet meer spannend is aan de Taiwanese verkiezingsstrijd de uitslag. Tsai Ing-wen van de DPP leidt nog altijd met een ruime marge in de peilingen. Alles duidt erop zij na de verkiezingen op 16 januari het ‘Witte Huis’ in Taipei gaat bewonen. Niet in het minst de malaise bij de huidige regeringspartij KMT. De druk van die aanstaande overwinning leidt tot unieke stappen aan de kant van de traditionele machthebbers. Een wissel van presidentskandidaten, waar Hung Hsiu-chu werd vervangen door Eric Chu, heeft niet geleid tot nieuw vertrouwen bij de Taiwanese bevolking. Zelfs een historische ontmoeting tussen de ‘heren’ Xi en Ma lijkt aan die dynamiek niets te kunnen veranderen.  Continue reading

Exit kleine hete peper

Wat begon als een unieke verkiezingsrace tussen twee vrouwelijke presidentskandidaten is sinds het partijcongres van de KMT op 17 oktober iets minder uniek. Hoewel de KMT besloot om Hung Hsiu-chu (of kleine hete peper zoals haar bijnaam luidt) aan de kant te zetten, blijft er meer dan genoeg uniek aan deze race. Hoe vaak komt het voor dat een regerende partij tijdens de race besluit een nieuwe kandidaat naar voren te schuiven? En hoe vaak zien we de democratische ineenstorting van een voorheen autoritaire regeringspartij zo open en bloot in de media? Een beeld dat de CCP in Beijing gemengde gevoelens zal bezorgen. Continue reading

Stop de persen! Over politiek en media in China

In juli van dit jaar begonnen de Chinese aandelenbeurzen van Shanghai en Shenzhen plots te dalen. In een paar dagen tijd ging ruim 3000 miljard euro in rook op. Overal vonden televisiecamera’s kleine beleggers die hun spaargeld verloren: hun pensioen of het schoolgeld waarmee hun kinderen aan de armoede van het platteland zouden ontsnappen. Niet lang geleden waren zij door de machthebbers in Beijing nog aangespoord aandelen te kopen: op 21 april moedigde de People’s Daily zijn lezers aan vooral nu te kopen, want dit was ‘slechts het begin van een bull market’. Wie slim was leende zelfs geld om aandelen te kopen. De boom op de aandelenmarkten was een ‘ja-stem voor de Chinese economie’, aldus staatspersbureau Xinhua.

Continue reading

Kleine hete peper is te Chinees

Chinese_flag_(Beijing)_-_IMG_1104In de peilingen voor de Presidentsverkiezingen in Taiwan heeft de DPP een grote voorsprong genomen op de KMT. Het presidentschap kan Tsai Ing-Wen van de DPP bijna niet meer ontgaan. Tegelijkertijd lonkt nu ook een parlementaire meerderheid voor de DPP. Het zou de eerste keer in de geschiedenis van Taiwan zijn dat de DPP zichzelf zo’n machtspositie verschaft. Voor het eerst sinds de afsplitsing van China in 1949 krijgt een pro-onafhankelijke partij dan de touwtjes in handen. Ook in Peking zijn de dramatische vooruitzichten voor de KMT doorgedrongen: militaire oefeningen met een kopie van het Taiwanese regeringscomplex als doel geven een weinig subtiel signaal af. De CCP is niet blij met een onafhankelijk, modern, economisch succesvol en democratisch Taiwan op een steenworp afstand. Continue reading