Trump is maar een symptoom

Guy Debord

Door Piet Rietman

 

“Bush, Blair, Balkenende: Handen af van Irak!” Ik hoor het ons nog roepen tijdens de demonstraties van 2003 tegen de inval in Irak. De leuzen waren simpel en de analyses waren mogelijk nog simpeler. De term “cowboygedrag” viel ook vaak: een fijne alliantie tussen een karikatuur van een ander land en een afkeer van gewelddadig machogedrag. Vervolgens is het fijn achterover leunen. Zij zijn slecht, wij zijn goed.

Een gebrek aan historische, economische of materialistische analyse gaat altijd makkelijk samen met een overdadige focus op de persoon van de Amerikaanse president. Lachen om de onbenulligheid die Bush junior uitstraalde en daarmee de suggestie wekken dat zijn vermeende domheid (bachelor aan Yale, MBA aan Harvard) van grote invloed was op de buitenlandse politiek van de VS. Net zoals nu de wispelturigheid of het vermeende narcisme van Trump veel impact zou hebben. Natuurlijk, het valt enorm op. En het verstoort wel eens de verhoudingen in een omgeving als de internationale diplomatie, waar veel afhangt van een verfijnde kennis van wat je wel en niet kunt zeggen. De gebeurtenissen rond de G8-top waren dan ook tenenkrommend.

Maar Bush junior was niet de kern het probleem. Zijn partij plus een meerderheid van Democratische senatoren zoals Hillary Clinton, Joe Biden en John Kerry, stemden vóór de inval en vóór de Patriot Act, waarmee burgerrechten dramatisch werden ingeperkt. Ondertussen namen de Amerikaanse inkomens- en vermogensongelijkheid nog steeds toe, tegen de achtergrond van een kritiekloze mainstreamjournalistiek. Martiale waarden kwamen weer op de voorgrond: stoerheid, oog om oog, rug recht – zolang het maar leuke soundbites oplevert. In deze spektakelmaatschappij wordt het materialistische (werkende mensen hebben steeds minder te besteden) verdrongen door het imaginaire (bang zijn voor een grotendeels ingebeelde vijand). De waarneembare wereld wordt, in de woorden van Debord, vervangen door een keur aan beelden die erboven staat.

Net als in de VS moet in Europa de spektakelmaatschappij klassentegenstellingen verhullen. Het gekozen discours over asiel roept angstgevoelens op. Bij “een stroom aan vluchtelingen” denk je onwillekeurig aan grote aantallen en aan indammen, aan de kraan dichtdraaien. Bij “illegalen” denk je aan mensen waarvan de intrinsieke waarde is dat ze er niet mogen zijn. En over de extreem-rechtse Italiaanse minister die het internationaal recht schendt door vluchtelingen te weigeren schrijft de NRC een leuk profiel: “de man die Italië verdedigt tegen bootvluchtelingen”. Verdedigt. We worden dus aangevallen. Op de golven van dat martiale spektakel deinen de meeste politieke partijen mee. PvdA, D66 en SP zijn nu ineens voorstander van opvang in de regio. Het recht op asielaanvraag in land van aankomst gaat overboord. Een overtreffende trap in een land dat al sinds de jaren ’90 slecht met asielzoekers omgaat. Waar kinderen in detentie zitten met als enige misdrijf dat hun ouders een betere toekomst voor ze wilden.

Kinderen in detentie. Het zou toch fijn zijn als je daar een buitenlandse boeman van kon beschuldigen in plaats van Nederlandse politiek en publieke opinie.

Toch is er een reden om de VS in de gaten te blijven houden. Niet als boeman, maar als voorbeeld. Jongeren, werkende mensen, migranten en anderen slaan hun slag in verkiezingen. Geactiveerd door de verkiezingscampagne van Bernie Sanders winnen bewegingen als Our Revolution en de Democratic Socialists of America aan invloed. DSA – naar Rijnlandse maatstaven een centrumlinkse beweging – schuift binnen de Democratic Party kandidaten naar voren die ook daadwerkelijk blijken te winnen. Hun laatste troef is Alexandria Ocasio-Cortez die in het House of Representatives probeert te komen met onder andere een pleidooi voor afschaffing van ICE. Die organisatie, opgericht onder de Patriot Act, is verantwoordelijk voor het scheiden van vluchtelingenkinderen van hun ouders en voert daarmee wetgeving uit die dankzij Democraten tot stand kwam.

Zowel in de VS als in Europa zullen sociale bewegingen, volksvertegenwoordiging en journalistiek échte problemen op de agenda moeten blijven zetten om weerstand te bieden aan de spektakelmaatschappij. Bush of Trump de schuld geven kan natuurlijk een rallying point zijn: iets waardoor mensen in actie komen. Maar daarna moet in de spiegel gekeken worden en een open dialoog gevoerd worden over ons eigen functioneren als samenleving. En dat is een stuk moeilijker.

Piet Rietman is politiek econoom

De winnaars en verliezers van #GE2017

7372929582_a37dfcce48_o

Voor de derde keer op rij zat ik vannacht met open mond naar een verkiezingsnacht de BBC te kijken. In 2015 bleek Cameron geheel onverwacht een absolute meerderheid te hebben gehaald. In 2016 stemde het electoraat tegen alle verwachtingen in voor Brexit. En nu had weer iedereen het mis: het werd een hung Parliament. Alleen zag Political Minds het enigszins aankomen. Terwijl het stof nog lang niet is neergedaald, is wel al duidelijk wie wonnen gister, en wie heel, heel erg verloren. Een overzicht:

Continue reading

Gaat Theresa May dan toch niet winnen?

29178578784_cb88b569f0_b

Over 7 dagen gaan de Britten naar de stembus. De reden voor de verkiezing is niet het einde van een regeertermijn of een kabinetscrisis, maar een strategische overweging van premier Theresa May. Met de verkiezing wil May, die het premierschap na het Brexitreferendum in de schoot geworpen kreeg, haar eigen mandaat en dat van haar partij verstevigen in aanloop naar de onderhandelingen met Brussel. Niet alles gaat echter volgens plan, en de klinkende zege waar May op hoopte en stiekem vanuit ging, is alles behalve een zekerheid. Sterker nog, er zijn zelfs peilingen die wijzen op een ‘hung Parliament’. Drie gevaren liggen voor de gedoodverfde winnaar May op de loer.

Continue reading

3 redenen waarom May tóch een verkiezing uitschrijft

29178578784_cb88b569f0_b

Voor een premier die vergelijkingen met Margaret Thatcher vooral als compliment ervaart, is de aankondiging van Theresa May vandaag dat er op 8 juni aanstaande vervroegde verkiezingen komen, een opvallende ‘U-turn’. Thatcher stond immers bekend om haar koppigheid en totale aversie voor het terugdraaien van genomen besluiten, pakkend samengevat in haar legendarische optreden op het partijcongres in 1980. De beslissing van May is namelijk een epische U-turn, nadat ze al tig keer had verklaard dat vroege verkiezingen uit den boze waren. Om drie redenen kiest een premier op het toppen van haar macht er tóch voor om haar geloofwaardigheid én haar macht op het spel te zetten.

Continue reading

Donald Trump wordt president

donald_trump_28757578404

De extreemlinkse Jeremy Corbyn wordt niet de leider van de Labourpartij, toch? En de brave Britten stemmen natuurlijk nooit om de EU te verlaten met alle economische gevolgen van dien, toch? En die gekke Trump is uiteraard volstrekt kansloos om de Republikeinse kandidaat te worden voor het Amerikaanse presidentschap, laat staan dat hij kans maakt om het dan ook echt te worden. Toch? Tja, 2016 staat bol van de verrassingen. En het houdt niet op. In november zullen voor de zoveelste keer dit jaar analisten, journalisten en pollsters perplex staan. Want de opvolger van Barack Obama als 45e president van de VS wordt Donald J Trump. Continue reading

Het rariteitenkabinet van Premier May

(c) Carl Court

Mocht je denken dat de onnavolgbare politieke klucht die Groot-Brittannie sinds 23 juni in zijn greep heeft niet vreemder kon worden, think again. Ook de nieuwste aflevering in de chaotische soap – de opvolging van premier David Cameron – verliep totaal anders dan verwacht. Niet september, maar 13 juli 2016 werd de dag dat hij de koningin zijn ontslag aanbood. Nadat iedere Brexit-kandidaat de handdoek in de ring had gegooid, bleef alleen Theresa May over. Gister werd zij, nadat Cameron op hilarische wijze afscheid nam van het Parlement, door de koningin gevraagd een nieuwe regering te vormen. Nog geen 24 uur later is ook het kabinet compleet. En waar May in alles oerdegelijk is, wordt ze aan de kabinetstafel de komende tijd omringd door een heel scala paradijsvogels.

Continue reading

Stel je voor..

nexit1

Stel je voor. De vurige wens van de PVV is uitgekomen: Nederland heeft zojuist gestemd voor Nexit. Premier Rutte die hard campagne voerde tegen Nexit heeft als verliezer zijn ontslag ingediend en zegt dat zijn opvolger Nexit moet effectueren. Leden van de VVD gaan op korte termijn zijn opvolger kiezen. Het duo Jozias van Aartsen en Ard van der Steur voerden de officiële Nexit-campagne aan. Ze vormden een sterk koppel. De flamboyante van Aartsen, die mateloos populair is bij gewone leden van de VVD, onderscheidde zich met sterke optredens in debatten en de slogan “neem de controle terug”. De dag voor het referendum had van Aartsen onder ovationeel applaus kiezers opgeroepen te zorgen voor ‘de dag van de onafhankelijkheid’. Hij wordt verantwoordelijk gehouden voor Nexit-winst en lijkt de gedoodverfde opvolger van Rutte.

Continue reading

#Brexit Referendum stelt Brit voor onmogelijke keuze

DETAIL OF BRITISH & EC FLAGS

De eindsprint is ingezet. Overmorgen wordt het pleit beslecht en weten we of het VK lid blijft van de Europese Unie. De kampen spelen hun laatste troeven uit: David Beckham sprak zich uit voor Remain, James Dyson (van de handdrogers) voor Leave. Volgens de experts zweven er nog een boel kiezers, een groep die groter is dan het verschil tussen de kampen in de peilingen. Dat is ook niet zo verwonderlijk, want de peilingen geven aan dat het onvoorstelbaar spannend is. Maar er is nog een reden dat zoveel kiezers zweven: de vraag die voorligt is vrijwel onmogelijk met een simpel ja of nee te beantwoorden.

Continue reading