Georgia stemt over toekomst Trump

Op dinsdag mogen de kiezers van één kiesdistrict in de zuidelijke staat Georgia naar de stembus. Hoewel de verkiezingen formeel draaien om de vraag wie minister van Volksgezondheid Tom Price mag opvolgen als lid van het Huis van Afgevaardigden, staat vooral de toekomst van Donald Trump op het spel. Iets meer dan 200.000 kiezers, als de opkomst vergelijkbaar is met voorgaande jaren, kunnen een enorme stem hebben in de vraag of president Trump wordt afgezet.

donald_trump_28757578404Het zesde kiesdistrict van Georgia omvat een aantal noordelijke buitenwijken van hoofdstad Atlanta. Het district is vooral bekend als de thuisbasis van Newt Gingrich: de man die in 2012 nog deelnam aan de republikeinse voorverkiezingen voor het presidentschap. In de jaren ’90 maakte hij faam als leider van de republikeinse partij en luis in de pels van Bill Clinton, en in 1976 was hij de laatste republikein die in dat zesde kiesdistrict van Georgia de verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden verloor. Twee jaar later won Gingrich alsnog, om het kiesdistrict vervolgens twintig jaar aan één te vertegenwoordigen. En ook nadat Gingrich zijn heil in 1998 elders zocht, wist er nooit meer een democraat te winnen. Sinds de verkiezingen van 2004 was het Tom Price die door het zesde kiesdistrict van Georgia was afgevaardigd. Hij werd echter in februari benoemd tot minister van Volksgezondheid door Trump. Daarom wordt er nu een tussentijdse verkiezing georganiseerd om te bepalen wie de conservatieve Price mag opvolgen, die belast is met de ontmanteling van Obamacare.

Alle ogen op Georgia

Gezien de verkiezingsuitslagen uit het verleden, zou de zetel de republikeinen eigenlijk niet mogen ontgaan. Alle verkiezingen sinds 1978, twintig in totaal, werden immers door een republikein gewonnen. Toch is het de democraat Jon Ossoff die in de peilingen een kleine maar stabiele voorsprong heeft genomen op republikein Karen Handel. Hoewel peilingen niet alles zeggen, mag de spanning in deze strijd op zichzelf al als winst gezien worden voor de democraten; Price boekte al zijn overwinningen met meer dan 60 of zelfs 70 procent van de stemmen. Ook een nipte overwinning zal dus als een verlies voor de republikeinen gezien worden.

Doordat de verkiezing in Georgia de enige is die op dit moment plaats vindt, zijn alle ogen op dat ene district gericht. Bovendien zijn Gingrich en Price als lokale vaandeldragers van de republikeinen nadrukkelijk verbonden met Trump. De verkiezing gaat daardoor veel meer over de populariteit van de president, dan over de kandidaten Ossoff en Handel. Mede daarom gaat er ongekend veel geld om in deze tweestrijd; beide politieke partijen en veel maatschappelijke organisaties en donateurs hebben besloten zich er mee te bemoeien. Een nederlaag van Handel zal daarom vooral gezien worden als een nederlaag van Trump en de republikeinse partij.

Afzetting van Trump

Daarin schuilt dan ook de reden waarom deze verkiezing relevant is voor het toekomstperspectief van de president. Als Ossoff wint, krijgen de democraten de bevestiging dat campagne voeren tegen Trump werkt. De democraten hebben er dan dus een belang bij om te voorkomen dat de president voortijdig het veld moet ruimen; het is ideaal campagnevoeren tegen een impopulaire president, wanneer volgend jaar weer verkiezingen zijn voor het volledige Huis van Afgevaardigden. In dat scenario, democratische winst, zijn het juist de republikeinen die zich moeten gaan afvragen of ze Trump wel de hand boven het hoofd willen blijven houden. En andersom, als Handel toch nog een republikeinse overwinning uit het vuur weet te slepen, wordt afzetting juist voor de democraten interessanter. In dat geval is Trump klaarblijkelijk niet impopulair genoeg om een campagne te bouwen op oppositie tegen de president alleen. Dan zullen de democraten wellicht eerder geneigd zijn om afzetting alsnog aan te grijpen om de president en de republikeinen verder te beschadigen. Met andere woorden: de partij die wint in Georgia, heeft een groter belang bij het handhaven van de huidige situatie met Trump in het Witte Huis, dan de partij die verliest.

Natuurlijk zal één verkiezingsstrijd in één kiesdistrict niet voldoende zijn om een hele strategie op te bouwen. Het is ook te makkelijk om te stellen dat de partij die deze ene verkiezing wint, per definitie de beste papieren heeft voor de verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden van volgend jaar. Maar duidelijk is dat beide partijen op zoek zijn naar houvast. Een roerige periode zoals de eerste ruim zeven maanden sinds Trump verkozen is, hebben we in de moderne politieke geschiedenis van Amerika nog niet mee gemaakt. Daarom zullen de strategen van beide partijen op zoek zijn naar de kleinste signalen dat zij op de goede koers zijn, of juist niet. In dat licht kunnen de kiezers in het zesde kiesdistrict van Georgia een belangrijk signaal afgeven.

Foto CC: Gage Skidmore