Macron!

macron president

Wat een prachtig beeld: vanonder een poort van één van de indrukwekkendste bouwwerken van Parijs, het Louvre, wandelt 7 mei 2017 de zojuist gekozen president Emmanuel Macron onder de tonen van Beethovens Europese volkslied Hymne à la joie naar zijn uitzinnige aanhangers. Macron heeft een ongelooflijk huzarenstukje afgeleverd door een alternatief te bieden aan de politiek sterk gepolariseerde machtsblokken van socialisten en republikeinen en heeft voorkomen met meer dan 66% van de stemmen dat extreemrechts aan de macht komt. Met zijn 39 jaar staat hij als jongste president van de Vijfde Republiek voor een immense taak. In zijn speech zegt hij dat hij de Fransen wil verenigen en als hun nederige leider zijn optimistische boodschap uitdragen om Frankrijk met een open blik naar buiten economisch en sociaal sterker te maken: durf is daarbij een sleutelwoord. Terwijl de eeuwenlange geschiedenis van het imposante Louvre neerkijkt op Macron en zijn vrouw Brigitte, maakt Macron geschiedenis.

Toen ik een jaar geleden hier op Political Minds een blog schreef over Macron, had ik nooit kunnen bevroeden dat hij een jaar later tot de achtste president van de Vijfde Republiek wordt gekozen. En Marche! leek een opmaat voor de presidentsverkiezingen van 2022, maar hij voelde goed aan dat hij nu moest handelen. In tegenstelling tot de immer kritische Fransen, ben ik ervan overtuigd dat de koelbloedige, intelligente en diplomatieke Macron in staat is hervormingen door te voeren waarbij de Vijfde Republiek wordt gemoderniseerd in een transparante democratie zonder corruptie. Voor mij persoonlijk is het dan ook een mooi moment om mee te maken dat zo iemand nu aan het roer van mijn geliefde Frankrijk komt te staan.

Aan de slag
Weer ter zake. Macron krijgt het vanaf 15 mei 2017, de dag van zijn inauguratie, niet makkelijk. Euforische beelden als ware hij de nieuwe Kennedy of Obama van Frankrijk, zijn aan de Fransen niet besteed. Immers, hij won de eerste ronde met slechts 24% en in de tweede ronde stemt een groot deel van zijn kiezers tegen heug en meug op hem vanwege hun afkeer tegen Marine Le Pen en haar Front National. Veel kiezers vertrouwen hem niet door zijn verleden als bankier en zien hem als verlengstuk van de grote boze financiële wereld. Zijn tegenstanders hebben in de campagne voortdurend zijn rol in de impopulaire regering van Hollande benadrukt, waardoor hij toch onbewust als de politieke erfgenaam van François Hollande geldt. Bovendien is hij moeilijk te plaatsen omdat hij niet tot een duidelijke politieke stroming behoort: hij heeft zichzelf het etiket progressief opgeplakt en is verder links nog rechts. Het is tekenend dat de opkomst laag is: Fransen wilden de keuze tussen Macron en Le Pen niet maken. Nu kan het een groot voordeel zijn dat de meeste Fransen niet veel verwachten en hem alleen gekozen hebben om de schande van een extreemrechtse president Le Pen te voorkomen. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Obama in 2008 ligt de lat voor Macron laag en kan hij eigenlijk alleen maar meevallen.

De komende maanden moet blijken wat het macronisme in de praktijk inhoudt. Het risico bestaat dat allerlei politieke gelukzoekers en te onervaren mensen op hem afkomen omdat Macron zo min mogelijk gevestigde politici om zich heen wil. Het kost moeite met mogelijk springende kikkers in de regeringskruiwagen zijn plannen uit te voeren. Een zwabberbeleid à la Hollande om iedereen binnen te boord te houden, is wel het laatste wat Macron kan hebben als hij dit politieke avontuur na 2022 wil voortzetten en niet Le Pen als opvolger.

Macron zal waarschijnlijk steun zoeken bij vooral de gematigde vleugel van Les Républicains. Tijdens de parlementsverkiezingen juni aanstaande heeft hij een meerderheid van minstens 289 leden in l’Assemblée Nationale nodig. De vraag is of hij dat haalt met zijn eigen beweging En Marche!, hoewel genoeg kandidaten aan de deur kloppen. Een coalitie is niet uitgesloten en de kans is groot dat Les Républicains weer uit hun as herrijzen na de catastrofale campagne met bijbehorende schandalen. Immers, de vierde plek van de Republikeinen wordt toch vooral aan de persoon François Fillon verweten, die het heeft gepresteerd de zogenoemde ‘onverliesbare’ verkiezingen toch te verliezen. Met de gematigde vleugel van les Républicains van oud-premier Juppé of rising star Baroin valt wellicht beter zaken te doen dan met le Parti Socialiste, die na de dreun van de presidentsverkiezingen in juni wederom electoraal een mep krijgen en met hun presidentskandidaat Hamon zich weer behoorlijk links hebben gepositioneerd.

Ondertussen bij het Front National
Marine Le Pen is haar politieke leven niet zeker en heeft een transformatie van haar partij aangekondigd. Zij heeft juist de afgelopen jaren de partij omgevormd naar een bredere volksbeweging door de extremistische kanten wat bij te schaven. Sinds haar partijleiderschap heeft het Front National een veel grotere aanhang gekregen, vooral toen zij haar vader Jean-Marie aan de kant schoof. In het televisiedebat op 3 mei jl. koos zij voor bijna twee en half uur lang een spervuur aan persoonlijke aanvallen op Macron, waarbij haar eigen ideeën bijna niet voor het voetlicht werden gebracht en waar zij een onnavolgbaar betoog hield over de euro, die naast een nationale munt zou blijven bestaan. Dit was het moment geweest om de natie te tonen dat zij beheerst en presidentieel genoeg is om Frankrijk te leiden. In plaats daarvan ontstond vooral in de eindfase in het totaal ongestructureerde debat het gevoel dat ze zichzelf niet meer in de hand had: het image van de wolf in schaapskleren ligt in diggelen. Hiermee heeft zij haar eigen glazen ingegooid. Met haar onbehouwen gedrag heeft zij geen nieuwe kiezers voor zich gewonnen en haar eindscore van 35% is aanzienlijk lager dan verwacht. Wellicht dat binnen de partij op middellange termijn een meer eloquente leider naar voren wordt geschoven, die meer hardliner is. Haar nichtje Marion Marechal-Le Pen gooit dan hoge ogen, die overigens meer op de extremere lijn van opa Jean-Marie zit.

Het is makkelijk nu al vele beren op de weg van Macron te zien. Hij heeft toch maar mooi extreemrechts buiten het Elysée gehouden en zijn verkiezing toont aan dat Emmanuel Macron tot veel in staat is en Frankrijk op weg kan helpen. Laten we vooral nu eerst genieten van deze mooie verkiezingsoverwinning en het idee dat er eindelijk een frisse wind door de Franse politiek waait.