Clinton wint beschaafd eerste debat

Wat vooraf beloofde een verbale veldslag te worden tussen de twee minst populaire presidentskandidaten uit de moderne Amerikaanse geschiedenis, ontaarde vannacht een vrij standaard en beschaafd debat. Terwijl Donald Trump zijn best deed om presidentieel te klinken, was het Hillary Clinton die liet zien dat een gedegen voorbereiding het verschil kan maken. Na moeilijke weken met steeds spanner wordende peilingen, lijkt Clinton vannacht goede zaken te hebben gedaan om de orde in de race te herstellen.

President Trump

debateVoor Donald Trump was de missie vanaf het eerste moment duidelijk: hij moest overkomen als een serieuze kandidaat voor het presidentschap. Waar hij tijdens de debatten van de voorverkiezingen vaak koos voor vileine en persoonlijke aanvallen – hij typeerde zijn tegenstanders bijvoorbeeld als ‘Lying Ted’ Cruz en ‘Little Marco’ Rubio – liet hij zich nu van zijn meest beschaafde kant zien. Hij sprak Clinton keurig aan als ‘secretary Clinton’, haar formele aanspreektitel als voormalige minister van Buitenlandse Zaken, en liet haar in het begin meestal uitspreken. Pas toen Clinton hem bewust uit de tent lokte met een opmerking over de 14 miljoen dollar die Trump van zijn vader gekregen zou hebben als opstartkapitaal voor zijn zakelijke imperium – zo trok ze de geloofwaardigheid van de vastgoedmagnaat als self-made-man in twijfel – kwam de oude en door ego gedreven Trump wat boven drijven. Ook daarna liet de republikein zich echter bij tijd en wijle van zijn beste kant zien, bijvoorbeeld door met feiten te schermen over de verschillende manieren waarop in Amerika en Mexico belasting wordt geheven en waarom dat nadelig is voor Amerikaanse ondernemers. Feiten en zelfbeheersing als wapens in het arsenaal van Trump, niet wat vooraf verwacht werd.

Toch was het niet de avond van Trump. Clinton kwam beter voorbereid op het toneel en maakte daar ook een punt van. Zoals ze het zelf verwoordde: “Donald just critized me for preparing for this debate and yes, I did. And you know what else I prepared for? I prepared to be president and I think that’s a good thing.” Haar voorbereiding – en het feit dat Trump er een punt van had gemaakt zich niet teveel te zullen voorbereiden – kwam dan ook goed uit de verf. De aanvallen van Clinton – bijvoorbeeld over de weigering van Trump om zijn belastingaangiften openbaar te maken, want wat heeft hij te verbergen? – kwamen harder aan en hadden meer effect dan de aanvallen van de republikein. Zo probeerde die laatste de discussie over de e-mails van Clinton weer op te rakelen, maar slaagde zij erin om dat boek in een paar seconden met een verontschuldiging te sluiten. Trump worstelde ook opzichtig met kritische vragen en opmerkingen van de debatleider over bijvoorbeeld zijn steun voor de oorlog in Irak – Trump beweert daar zelf altijd tegen te zijn geweest, maar interviews uit het verleden tonen een ander beeld – of de twijfel die hij jaren lang heeft gezaaid over of president Obama wel in Amerika is geboren. Het waren aanvallen die hij had kunnen verwachten en waarop hij zich had kunnen voorbereiden, maar waarop hij desondanks geen goed antwoord had.

De juiste toon

Clinton wist ondertussen wel de juiste koers en de juiste toon te vinden. Een van de meest ingewikkelde onderwerpen van dit moment voor de democrate, is de aanhoudende spanning tussen politie en zwarte demonstranten. Ze wil zwarte kiezers aan zich binden, zonder de politie van zich te vervreemden. Toen ze gevraagd werd of er een probleem van racisme bij de politie was, bewoog ze daar keurig omheen door te stellen dat er een breder maatschappelijk probleem is van vooroordelen waar iedereen zich bewust van moet zijn. Zo ging ze mee met de zorgen van zwarte kiezers, zonder de politie direct aan te vallen. En reagerend op een opmerking van Trump over de verantwoordelijkheid van NAVO-lidstaten om een sterk genoeg leger te hebben om zichzelf te kunnen verdedigen, legde Clinton uit dat het in de historie van de NAVO maar één keer was voorgekomen dat een land een beroep deed op de solidariteit van het bondgenootschap: Amerika die de steun van de NAVO inriep voor de oorlog in Afghanistan na de aanslagen van 9/11. Op die manier maakte ze de kritiek van Trump op het bondgenootschap in één keer onschadelijk. Het waren toonbeelden van Clinton die zich minutieus had voorbereid op alle mogelijke onderwerpen die ter sprake zouden kunnen komen. Trump kwam ondertussen met misschien wel de meest opmerkelijke uitspraak van de avond, door te stellen dat zijn 10-jarige zoon zoveel met een computer kon en daarom te concluderen dat Amerika meer moet doen om cyber security te bevorderen. Het klonk als een opa die dankzij zijn kleinzoon voor het eerst sociale media heeft ontdekt, niet als de president van het machtigste land ter wereld die voorbereid is op de uitdagingen van deze tijd.

Dat Clinton het eerste debat had gewonnen, leek ook Trump zich te realiseren. Direct na het debat vertoonde hij zich in de zogenaamde ‘spin room’, het gebied waar de adviseurs van presidentskandidaten met de pers praten om uit te leggen dat hun kandidaat echt gewonnen heeft. De kandidaten zelf laten zich daar doorgaans niet zien, omdat het ‘spinnen’ van de uitslag als niet chique wordt gezien. Trump had echter wat recht te zetten en realiseerde zich dat hij alles uit de kast moest trekken om de aanwezige journalisten te overtuigen dat hij het goed had gedaan. Een duidelijker signaal van zijn nederlaag had hij niet kunnen geven. Toch is het maar de vraag hoe belangrijk vannacht zal blijken te zijn. Het debat bracht niet het vuurwerk waar menigeen op gerekend of zelfs gehoopt had en geen van beide kandidaten maakte grote fouten die ze de rest van de campagne zal achtervolgen. Clinton heeft vermoedelijk wat meer fragmenten gevonden die ze in kan zetten in campagnespotjes om Trump mee om de oren te slaan, maar het is zeer de vraag of de vele twijfelende kiezers vandaag ineens hun keuze hebben gemaakt. Daarvoor was het debat niet opvallend genoeg. Clinton zal dan ook vooral blij zijn als de peilingen zich wat stabiliseren en ze net op tijd het negatieve tij van de laatste weken heeft weten te keren. Ze zal hoe dan ook vertrouwen putten uit deze eerste overwinning in wat toch een onverwacht beschaafd debat was.

Op 28 september verschijnt het boek ‘Gevecht om Amerika – De democratische worsteling van Clinton en Trump’ van Adriaan Andringa en Daniël Schut.

One thought on “Clinton wint beschaafd eerste debat

Comments are closed.