De winnaars en verliezers van #Brexit

Mocht je zojuist op aarde landen na een trip door de ruimte: het VK heeft gisteren via een referendum gekozen om de EU te verlaten. De winnaars vieren hun feest en de verliezers likken hun diepe wonden. Maar wie profiteert het meest van Brexit en voor wie is dit een regelrechte ramp?

De winnaars

Rupert Murdoch

Rupert Murdoch
Rupert Murdoch

De media is in het VK enorm machtig. De krant lezen is niet alleen iets voor de elite, ook de ‘white van man’ leest in de ochtend bij een kop veel te sterke thee the Sun of the Mirror. En alle kranten hebben een scherpe mening, ook in dit referendum. Binnen de Britse media is er één man die een heleboel touwtjes in handen heeft: de Australische magnaat Rupert Murdoch. Murdoch gebruikt zijn kranten voor twee doeleinden: heel veel geld verdienen en het beïnvloeden van zijn lezers, en daarmee de politiek, richting zijn wereldbeeld. Rupert Murdoch haat de EU. En dat heeft alles te maken met zijn eerste ambitie, omdat Europese regels een stokje staken voor de verdere expansie van zijn imperium. Niet voor niets zei Murdoch ooit: “When I go into Downing Street they do what I say; when I go to Brussels they take no notice”. En dat is precies dat Murdoch zijn kranten, waaronder de extreem goed gelezen Sun inzetten voor de Leave campagne. En niet zonder effect. Bevrijd van de Brusselse mededingingsregels staat hem nu niets meer in de weg om zijn tentakels verder uit te spreiden.

Nigel Farage

Nigel Farage
Nigel Farage

Zijn partij heeft welgeteld 1 zetel in het Britse Parlement. En toch heeft hij het voor elkaar gekregen om zijn belangrijkste speerpunt te realiseren. De dreiging voor electoraal succes van UKIP was genoeg voor veel euroskeptische Conservatieven om een referendum te eisen. Tijdens de coalitie met de pro-Europese LibDems kon Cameron deze kikkers nog in de kruiwagen houden, maar toen zijn partij onverwacht de absolute macht kreeg had Cameron geen keus meer. Om zijn partij bij elkaar te houden, beloofde hij een referendum, om voor eens en altijd een einde te maken aan dit vraagstuk. Dat het vervolgens ook een einde maakte aan zijn politieke carrière heeft hij te danken aan Nigel Farage en co. Overigens is Cameron niet de enige die zijn baan kwijtraakt. In een hele, hele lichte troost voor Remain raakt Farage als gevolg van Brexit ook zijn eigen baan als Europarlementariër kwijt.

Boris Johnson

3368Politiek gezien ging dit referendum eigenlijk helemaal niet over het EU-lidmaatschap, maar om de persoonlijke ambities van Boris Johnson. Zoals ik eerder schreef, was het referendum voor Boris inhoudelijk allemaal niet zo belangrijk. Hij zag het als een manier om Cameron te verzwakken of zelfs uit de weg te ruimen, om zo de weg vrij te maken voor zichzelf als nieuwe premier. En dat is met verve gelukt. Het kostte dan het lidmaatschap van de EU, maar Boris heeft zijn zin: Cameron diende zijn ontslag in en kondigde aan dat er snel een nieuwe leider moet komen. De reden voor zijn ontslag was het feit dat hij zichzelf niet de juiste persoon vind om de onderhandelingen met de EU over uittreding te leiden. Met andere woorden: iemand uit kamp-Leave moet het doen. Step forward Boris.

Nicola Sturgeon en de SNP

hqdefaultAlhoewel ze fel campagne voerde voor Remain is de nederlaag voor Nicola Sturgeon, de leider van de Schotse nationalisten en premier van Schotland, er eentje met een zilver randje. Alle 32 Schotse kiesdistricten kozen voor immers Remain. En dat creëert ruimte om haar vurige wens, een onafhankelijk Schotland, alsnog waar te maken. Waar de Schotten onafhankelijkheid in een eerder referendum verwierpen is de situatie nu wezenlijk anders. Onderdeel zijn van het VK betekent immers niet langer onderdeel zijn van de EU en dat willen de Schotten niet. Sturgeon riep dan ook gelijk op tot een nieuw referendum. Goede kans dat de Schotten nu wel voor onafhankelijkheid kiezen. Van Engeland althans, niet van de EU.

Poltical Minds

Wij voorspelden als een van de enige deze uitslag.

De verliezers

De Britse economie

naamloos0-Tijdens de campagne riep het Leave kamp, overigens niet gesteund door enige feiten, regelmatig dat het VK per week 350 miljoen pond richting Brussel stuurt en dat dat beter naar de zorg kon gaan. Met andere woorden, lidmaatschap van de EU is onbetaalbaar. Inmiddels tekent de economische impact van Brexit zich af: de Britse economie heeft sinds vanochtend voor 350 miljard dollar aan waarde verloren. Omgerekend naar ponden is dat ongeveer 40 jaar aan bijdragen voor het EU-lidmaatschap, verdampt binnen enkele uren. De pond staat historisch laag en de beurs zakt bijna door de bodem. De langere termijn effecten op de werkgelegenheid zullen moeten blijken, maar het VK is in ieder geval haar AAA-status kwijt. Johnson en Farage hebben een economisch betere toekomst beloofd. Dat wordt een helse klus. Ze beginnen in ieder geval met een 3-0 achterstand.

Jongeren

Dit staatje gaat vandaag rond op social media. De boodschap is helder: de ouderen, die nauwelijks nog iets van dit besluit zullen merken hebben besloten dat de jongere generatie, die wel bij de EU wil blijven, alleen verder moet. Jongeren zien blijkbaar wel de voordelen van de EU, onder andere omdat het ze in een onzekere arbeidsmarkt kansen biedt om elders aan de slag te gaan. Een aantal niet-Britse vrienden van mij in het VK vrezen dat ze hun nieuwe thuisland moeten verlaten als Brexit een feit is. Hetzelfde zal omgekeerd voor Britse jongeren gelden die hun geluk elders in Europa willen zoeken. De nieuwe barrières om immigratie terug te dringen zal allerlei onbedoelde slachtoffers kennen.

David Cameron

imgID51642712.jpg-pwrt3Hij kwam, hij zag, hij overwon. Maar om aan de macht te blijven moest hij nog een vuiltje wegwerken: de Europese kwestie. Hij gokte op een referendum, want de meerderheid van het volk leek voor de status quo en behoud van het lidmaatschap te kiezen. Tot en met gisteravond leek het erop dat deze strategie ging werken. Weliswaar was er veel rumoer in zijn partij, maar hij leek te gaan winnen, zo zei vrijwel iedere peiling. Maar de nacht van 23 op 24 juni werd een nachtmerrie en bleek zijn Waterloo. Vanochtend stond Cameron, met een brekende stem en vrouw Samantha aan zijn zijde, voor de deur van 10 Downing Street. Met een gracieuze speech maakte hij een zelfgekozen einde aan zijn politieke carrière. Hij zal op de winkel passen tot het Conservatieve congres is oktober een opvolger kan kiezen. Daarna wachten lucratieve spreekbeurten en wellicht een internationale baan. Dat moet dan bij de VN zijn, want bij de EU zitten ze niet op hem te wachten, denk ik zo.

Labour en Jeremy Corbyn

Corbyn bij een anti-oorlog betoging
Jeremy Corbyn

De interne strijd binnen de Conservatieven was een gouden kans voor Labour om de eigen interne verdeeldheid overboord te zetten en vol de aanval in te zetten door de Britten die voor Remain waren aan zich te binden. Dit is op alle vlakken mislukt. Het linkse argument om in de EU te blijven, bijvoorbeeld in verband met de bescherming van rechten voor werknemers, werd volledig overstemd door het rechtse pro-EU geluid van Cameron en Osbourne, die zich met name focuste op vrijhandel en de economie van het grootbedrijf. Dit heeft alles te maken met de slappe optredens van partijleider Corbyn, aan wie je aan alles kon zien dat hij eigenlijk ook niet zo gelooft in de EU. Hij hield zijn partij niet op een lijn, waardoor meerdere Labour-MPs zich aansloten bij Leave. Maar veel erger nog voor Labour is het feit dat hun traditionele achterban massaal koos voor Leave. De arbeidersklasse, de ruggengraat van Labour, is uitermate gecharmeerd van de overzichtelijke antwoorden van UKIP en Farage op hun zorgen over werk en sociale zekerheid. Dat betekent dat ook als er verkiezingen volgen als gevolg van Brexit het maar zeer de vraag is of Labour profiteert van de chaos bij hun grootste opponent. Er wordt gespeculeerd over een oplossing om Corbyn nu te lozen, maar dat zal ongetwijfeld gepaard gaan met nog veel meer intern gedoe. Labour lijkt dan ook voorlopig veroordeeld tot een bijrol.