Trump en Clinton dienen genadeklap uit

Overtuigende overwinningen vannacht voor Donald Trump en Hillary Clinton tijdens de voorverkiezingen in vijf staten. Bij de republikeinen won Trump, op het moment van schrijven, in drie staten, terwijl ook de overwinning in een vierde staat waarschijnlijk lijkt. Marco Rubio verloor in zijn thuisstaat en maakte bekend zijn campagne te staken. Bij de democraten won Clinton in vier en vermoedelijk zelfs vijf staten. Daarmee lijken de beide koplopers een genadeklap te hebben uitgedeeld aan hun concurrenten. Amerika kan zich gaan voorbereiden op een tweestrijd in november tussen de voormalige first lady en de vastgoedmagnaat uit New York.

TrumpClintonKiezers in Florida, Ohio, Illinois, North Carolina en Missouri mochten vannacht bij zowel de republikeinen als bij de democraten naar de stembus. De republikeinen voegden daar ook de kiezers op de Northern Mariana Islands aan toe, geen staat maar een territorium van Amerika. Op die laatste plek won Trump de republikeinse strijd, net als in Florida, Illinois en North Carolina. In Missouri is 99 procent van de stemmen geteld op het moment van dit schrijven en heeft Trump een voorsprong genomen op Ted Cruz; op een kleine miljoen stemmen leidt de vastgoedmagnaat met een verschil 2000 stemmen. Alleen in Ohio leed Trump een nederlaag tegen John Kasich, die het als gouverneur aan zijn stand verplicht was om zijn thuisstaat te winnen. Trump komt dus als grote winnaar uit deze derde dinsdag op rij naar voren, waarop in meerdere staten tegelijk werd gestemd.

Een vervlogen droom

Grote verliezer bij de republikeinen was Marco Rubio, die enkele maanden geleden nog een grote kanshebber leek voor de nominatie. De jonge senator uit Florida met Cubaanse roots leed een gevoelige nederlaag in zijn thuisstaat. Hij bleef daar met 27 procent van de stemmen bijna 20 procent achter Trump steken en zag zich genoodzaakt om zijn campagne te beëindigen. Daarmee lijkt de carrière van één van de meest veelbelovende talenten binnen de republikeinse partij, die gedurende de campagne vaak te gemaakt en onervaren overkwam, tot een plotselinge stilstand te zijn gekomen.

GOP Del Est CNNHet uitvallen van Rubio zal Cruz en Kasich het gevoel geven dat er voor hen, als enige overgebleven uitdagers van Trump, nog iets te halen valt tijdens deze voorverkiezingen. Toch lijkt ook voor hen de nominatie steeds meer een vervlogen droom. Hoewel de definitieve verdeling van delegates pas duidelijk wordt als alle stemmen zijn geteld, laat de schatting van CNN zien hoe groot de voorsprong van Trump inmiddels is geworden. Daarmee lijkt de vastgoedmagnaat de genadeklap te hebben uitgedeeld aan zijn concurrenten en kan hij zijn pijlen steeds meer gaan richten op de democraat die zijn tegenstander zal worden in november.

Overtuigende overwinning

Over wie in november de uitdager van Trump zal worden, is vannacht ook duidelijkheid gekomen. Hillary Clinton won in minstens vier van de vijf staten en heeft, nadat 99 procent van de stemmen geteld is, ook in Missouri een kleine voorsprong op Bernie Sanders. Bovendien was haar overwinning in een deel van de staten vannacht zo overtuigend – een marge van zo’n 15 procent in Ohio en North Carolina en zelfs ruim 30 procent in Florida – dat ze een beslissende voorsprong lijkt te hebben genomen op de socialistische senator uit Vermont.

DEM Del Est CNNInmiddels heeft Clinton naar schatting bijna twee keer meer delegates aan zich weten te binden dan haar uitdager. Dat maakt de kans dat Sanders er nog met de winst vandoor gaat bijzonder klein. Bijkomend probleem voor de senator uit Vermont is dat juist vannacht in staten gestemd werd, waar hij hoge ogen had moeten gooien. Na zijn onverwachte overwinning in Michigan een week geleden, gingen kiezers nu in soortgelijke industriestaten als Illinois en Ohio naar de stembus. Aangezien Sanders weinig steun heeft van latino’s en zwarte kiezers die een belangrijke rol spelen in de democratische voorverkiezingen, hadd hij zijn hoop gevestigd op de blue collar workers in die industriestaten. Ook zij gaven vannacht echter niet thuis, waardoor er geen haalbaar pad meer ligt voor Sanders op weg naar de nominatie.

Een tweestrijd tussen Donald Trump en Hillary Clinton komend najaar lijkt inmiddels dus onvermijdelijk. Toch zullen hun naaste uitdagers zich vermoedelijk nog niet snel terugtrekken. Bij de republikeinen hopen Kasich en Cruz dat ze genoeg delegates van Trump kunnen blijven afsnoepen, om te voorkomen dat hij de grens van 50 procent haalt die nodig is om de nominatie in de wacht te slepen. Dan zouden onderhandelingen tijdens het partijcongres in juli uitkomst moeten bieden en maken zij nog een (minuscule) kans. En bij de democraten heeft Sanders zich als doel gesteld om aan de verkiezingen mee te blijven doen, om zo Clinton naar links te blijven duwen in het politieke spectrum. Want zo lang Sanders nog een uitdager blijft van Clinton, zal de voormalige first lady werk moeten blijven steken in het winnen van de steun van de achterban van Sanders. Hoewel de race dus gelopen lijkt, is die ook nog niet voorbij.

Adriaan Andringa analyseerde vanochtend om 5u de uitslagen van de voorverkiezingen op Radio 1. Het fragment kan je hier terugluisteren.