Kleine hete peper is te Chinees

Chinese_flag_(Beijing)_-_IMG_1104In de peilingen voor de Presidentsverkiezingen in Taiwan heeft de DPP een grote voorsprong genomen op de KMT. Het presidentschap kan Tsai Ing-Wen van de DPP bijna niet meer ontgaan. Tegelijkertijd lonkt nu ook een parlementaire meerderheid voor de DPP. Het zou de eerste keer in de geschiedenis van Taiwan zijn dat de DPP zichzelf zo’n machtspositie verschaft. Voor het eerst sinds de afsplitsing van China in 1949 krijgt een pro-onafhankelijke partij dan de touwtjes in handen. Ook in Peking zijn de dramatische vooruitzichten voor de KMT doorgedrongen: militaire oefeningen met een kopie van het Taiwanese regeringscomplex als doel geven een weinig subtiel signaal af. De CCP is niet blij met een onafhankelijk, modern, economisch succesvol en democratisch Taiwan op een steenworp afstand.

Identiteit centraal

De campagne van Hung Hsiu-chu, de kandidaat voor de KMT, verloopt dramatisch. Hoewel haar bijnaam ‘kleine hete peper’ is, lukt het haar niet de kiezers te inspireren. In peilingen komt ze niet verder dan de helft van de steun voor Tsai Ing-wen en de kans bestaat zelfs dat zij als derde eindigt. Naast de personele component legt een andere peiling het probleem voor de KMT bloot. Sinds 1992 is het percentage van de inwoners van Taiwan dat zichzelf als Taiwanees identificeert gegroeid van 17,6% naar 59%. Tegelijkertijd identificeert vrijwel niemand in Taiwan zich nog als Chinees: dit percentage daalde in dezelfde tijd van 25,5% tot 3,3%. Zelfs tegenvallende economische ontwikkelingen worden aan de relatie met China gewijd: de Taiwanese economie zou veel te afhankelijk zijn van die van de grote broer aan de andere kant van het water.

Studentenprotesten

Terwijl Chinezen de straat op gaan tegen de geschiedenis zoals Japanse studieboeken die beschrijven, protesteren Taiwanese studenten tegen nieuwe studieboeken die hun eigen KMT-regering tot verplichte lesstof wil maken. De nieuwe geschiedschrijving propageert volgens de studenten het Eén China beleid en de consensus over de verschillende interpretaties van de CCP en de KMT. Scholieren in Taiwan krijgen een geschiedenis voorgeschoteld waarin China volgens de studenten een veel te grote rol speelt; alsof Taiwan niet een lange geschiedenis kent zonder China.

De protesten tekenen het belang van de Taiwanese identiteit in deze verkiezingen. Slechts een naderende tycoon en toezeggingen dat scholen vrij waren om de nieuwe tekstboeken aan te schaffen deden de studenten naar hun kamers terugkeren. Het was niet de eerste keer dat studenten de straat op gingen om tegen de banden met China te protesteren. Vorig jaar keerden zij zich al tegen een handelsverdrag dat door de KMT buiten het parlement om met de CCP werd afgesloten (de “zonnebloem” beweging).

Beijing roert zich

Een zelfverzekerd, economisch succesvol, modern en democratisch Taiwan is voor de leiders in Beijing geen geruststellende gedachte. Zeker niet nu de Chinese economie te maken heeft met een forste tegenwind. De grote militaire parade in Beijing op [datum] zal aan Taipei niet ongemerkt voorbij zijn gegaan. Hoewel President Xi Jinping van China grotere problemen op zijn bordje heeft, lieten het Volksleger en de Chinese media het niet na enkele weinig subtiele militaire waarschuwingen aan de Taiwanese kiezer af te geven. Tijdens een militaire oefening in juli bestormden Chinese troepen een gebouw dat verdacht veel leek op het Taiwanese presidentiële paleis.

In de Global Times, één van de door de CCP gecontroleerde kranten, worden de protesterende studenten consequent als radicalen afgeschilderd. De CCP probeert via de Chinese media de DPP te koppelen aan de studentenprotesten en voert ‘analisten’ en ‘experts’ op die stellen dat de DPP de studenten zelfs financieel ondersteunt. Tsai Ing-wen was zo verstandig om weg te blijven bij de protesten om de Chinese leiders geen stof voor aanvallen te bieden.

Status quo

Ondanks de verschuivingen in de identiteit van de Taiwanese kiezers, lijkt het weinig waarschijnlijk dat een overwinning van de DPP echt iets gaat veranderen in de officiële verhoudingen met China. Ook voor de DPP geldt dat economische groei en banen de eerste prioriteit hebben. Tsai Ing-Wen zal een eventueel presidentschap niet willen beginnen met een onrustige relatie met Xi Jinping en alle economische gevolgen van dien. Binnen de vage termen van de consensus over Eén China, met verschillende interpretaties zal dan ook ruimte moeten worden gevonden voor de mening van de DPP.