Het eerste Republikeinse debat: met z’n allen tegen Trump

Vanavond barsten de voorverkiezingen voor 2016 los. Na alle strak (en minder strak) geregisseerde lanceringen van de campagnes van de zeventien kandidaten die hopen de Republikeinse nominatie voor het presidentschap in de wacht te slepen, is het nu tijd voor het eerste debat. De tien populairste Republikeinen kruisen de verbale degens twee uur lang vanaf 21u (3u ‘s nachts in Nederland) op een podium in Cleveland (Ohio), in een debat dat georganiseerd wordt door FOX News en Facebook. Daarmee wordt een lang campagne-seizoen geopend – wellicht weten we pas in juli volgend jaar tijdens de Republican National Convention wie de strijd heeft gewonnen – en het belooft meteen vuurwerk op te leveren. Er zal de kandidaten vooral veel aan gelegen zijn om beroepsclown en koploper Donald Trump in dit eerste debat rigoureus opzij te schuiven.

Zeventien kandidaten op één podium, een ongekend hoog aantal voor presidentiële voorverkiezingen, is te veel van het goede. Daarom hebben de organisatoren van de eerste debatten, na FOX News is het in september aan CNN, ervoor gekozen om de tien populairste kandidaten in de nationale peilingen uit te nodigen. Vanavond zijn dat, op volgorde van hun gemiddelde steun in de peilingen:

  • Donald Trump, media- en vastgoed magnaat uit New York, 23,2 procent.
  • Jeb Bush, voormalig gouverneur van Florida, 12,8 procent.
  • Scott Walker, gouverneur van Wisconsin, 10,6 procent.
  • Ben Carson, neurochirurg en politiek commentator uit Michigan, 6,6 procent.
  • Mike Huckabee, voormalig gouverneur van Arkansas, 6,6 procent.
  • Ted Cruz, senator uit Texas, 6,2 procent.
  • Marco Rubio, senator uit Florida, 5,2 procent.
  • Rand Paul, senator uit Kentucky, 4,8 procent.
  • Chris Christie, gouverneur van New Jersey, 3,4 procent.
  • John Kasich, gouverneur van Ohio, 2,8 procent.

De zeven dwergen

De zeven overige kandidaten, die in de peilingen niet voldoende steun kregen, vallen echter niet helemaal buiten de boot. Ook Rick Perry, Rick Santorum, Bobby Jindal, Carly Fiorina, Lindsey Graham, George Pataki en Jim Gilmore mogen in debat, zij het alleen met elkaar, maar een uurtje en op het ongunstige tijdstip van 17u wanneer de meeste kijkers nog niet thuis zijn van hun werk. Toch hoeft de harde scheidslijn tussen het vroege en het late debat niet funest te zijn voor de zeven dwergen. Ervaring leert namelijk dat belangrijke momenten uit debatten – sterke one-liners of enorme blunders – goed worden opgepakt door de media en eindeloos worden herhaald, ook online. Een kandidaat die erin slaagt om op te vallen in het vroege debat, kan daar wel eens meer aan hebben dan een kandidaat die wegkwijnt in het geweld van de absolute favorieten.

Verhitte debatten

Het debat kent niet één afgebakend thema en zal dus over een keur van onderwerpen gaan. Over veel zullen de kandidaten het in hoofdlijnen eens zijn – president Obama is een slechte president, Obamacare moet afgeschaft worden, de deal met Iran is rampzalig en het besluit van het hooggerechtshof over het homohuwelijk is moreel verwerpelijk – maar over veel ook niet. Zo zullen immigratie en illegaliteit zeker tot verhitte debatten leiden. Waar kandidaten als Bush, Huckabee en (in enige mate) Rubio zich een voorvechter hebben getoond van de rechten van immigranten, tonen bijvoorbeeld Walker en Christie zich juist als anti-immigratie kandidaat. En dan spant the Donald natuurlijk nog de kroon, die bij de lancering van zijn campagne uitlegde dat Mexico voornamelijk criminelen, drugsdealers en verkrachters de grens over stuurt.

Ook de omgang met de toenemende ongelijkheid tussen arm en rijk zal de gemoederen bezig houden. Dat betekent niet dat Republikeinen zich ineens bijzonder sociaal betrokken zullen tonen. Het debat zal meer gaan over hoe je de armen een prikkel kan geven om de weg naar voorspoed zelf in te zetten – bijvoorbeeld door het minimumloon af te schaffen dat de armen, volgens sommige Republikeinen, lui zou houden – dan over wat je als overheid kan doen om het leed van de armen wat te verzachten. Maar na de pijnlijke nederlaag van Mitt Romney in 2012, die gezien werd als te puissant rijk om zich het leed van de gewone Amerikaan aan te trekken, is de kandidaten er deze keer veel aan gelegen om zichzelf betrokken te tonen bij de middle class. En dan is er ook nog de door president Obama herstelde band met het communistische Cuba. Daarin staan kandidaten als Rubio en Cruz, beiden van Cubaanse afkomst, lijnrecht tegenover de geopolitieke laissez-faire houding van Rand Paul.

Vuurwerk

Het werkelijke vuurwerk zal echter niet komen van de inhoudelijke thema’s, maar van de geldingsdrang van de afzonderlijke kandidaten. Want het is moeilijk om op te vallen in een veld van zeventien. Om te beginnen zullen ‘de andere negen’ hun pijlen daarom vooral richten op Donald Trump. De vastgoedmagnaat is dankzij zijn vele controversiële uitspraken en ongewone campagnestijl naar de top van de peilingen geklommen, maar heeft binnen zijn partij slechts nog vijanden. Zijn onconventionele stijl mag een deel van het electoraat dan aanspreken, gefrustreerd over de vastgeroeste politieke verhoudingen in Washington, de rest van het veld zal zo snel mogelijk willen aantonen dat bij een goede presidentiële campagne meer komt kijken, dan je hoofd op tv krijgen door als clown gewoon maar wat te roepen. De hoop van veel Republikeinen is dat Trump in het eerste debat door het ijs zakt en snel van het toneel verdwijnt.

Ook los van Trump zullen de kandidaten zichzelf goed over het voetlicht willen krijgen. Zo wordt Jeb Bush al tijden gezien als de favoriet om de nominatie in de wacht te slepen, maar is hij er nog niet in geslaagd om die verwachting in de peilingen waar te maken. Met dit eerste debat zal hij moeten laten zien dat hij de juiste man is om het straks tegen Hillary Clinton op te nemen. En dan heb je Scott Walker, die het al tijden goed doet in de peilingen en de (financiële) wind in de rug lijkt te hebben. Tijdens een bijeenkomst van de rijkste Republikeinse geldschieters, georganiseerd door de vermaarde gebroeders Koch, bleek Walker afgelopen weekend op de meeste steun te kunnen rekenen. Maar is hij ook klaar voor de extreme druk van de nationale debatten?

En hoe zit het met Marco Rubio, die de grootste uitdager van Bush en Walker moest worden maar de weg naar boven in de peilingen maar niet weet te vinden? Kan hij vanavond het verschil maken? Slaagt John Kasich, die zich met de hakken over de sloot voor dit debat wist te plaatsen, erin om het publiek mee te krijgen in zijn thuisstaat? Of wordt hij voorbijgestreefd door bijvoorbeeld Rick Perry in het vroege debat? Die was in 2012 namelijk al een van de favorieten voor de nominatie, tot hij juist in de debatten onderuit ging: “oops”. Betalen zijn ervaring en slim ogende bril zich vanavond uit, zodat hij er de volgende keer wel bij is op het hoofdpodium?

Het Witte Huis is nog ver

In deze eerste etappe van de lange campagnestrijd kan je de nominatie niet winnen, maar wel verliezen. Of, zoals Maarten Ducrot en Herbert Dijkstra het zouden zeggen: ‘het Witte Huis is nog ver.’ Aan de zeventien kandidaten vandaag de schier onmogelijke opdracht om geen fouten te maken, maar wel meer op te vallen dan hun zestien tegenstanders. De eerste opdracht zal echter zijn om die kandidaat die alle zuurstof (aandacht van de media) naar zich toetrekt, zo snel mogelijk uit te schakelen. Daarom wordt het eerste Republikeinse debat tijdens deze voorverkiezingen, waarschijnlijk één van met z’n allen op Trump. Dat alleen al is voldoende reden om vannacht de wekker om 3u af te laten gaan.

Foto CC: Screencap FOX News.

One thought on “Het eerste Republikeinse debat: met z’n allen tegen Trump

Comments are closed.