#UK2015 Cameron verrast vriend en vijand met eclatante zege

Prime Minister David Cameron at the 'London 2012 - One Year To Go' ceremony in Trafalgar Square in London, England. Niemand, maar dan ook helemaal niemand, inclusief ondergetekende, zag dit aankomen. Elf peilbureaus waren er zeker van: het wordt nek aan nek tussen Labour en de Conservatives en er volgt een extreem lastige formatie. Niets blijkt echter minder waar, nu de zon opkomt in het Verenigd Koninkrijk en de Conservatives van zittend premier Cameron op koers liggen voor een absolute meerderheid, of slechts enkele zetels minder dan de vereiste grens van 326 zetels om alleen het land te kunnen besturen. Zijn campagneboodschap, uit de koker van Lynton Crosby: kies voor stabiliteit om de economische groei op lange termijn te waarborgen, is alsnog heel goed aangeslagen bij de kiezer.

Het bezoek van Cameron aan de koningin lijkt dan ook een formaliteit te worden. Hij blijft premier en zal alleen als hij net geen meerderheid haalt even moeten shoppen bij een andere partij voor wat extra zetels of een minderheidsregering vormen met een zeer stevig mandaat. Gezien het enorme verschil met Labour is een scenario dat hij niet premier blijft uitgesloten. Zijn overwinningsspeech ging dan ook over zijn visie op de komende 5 jaar als PM, waarin hij het land wil verbinden. Een kleine steek onder water naar Labour was er wel toen hij refereerde aan ‘one nation’, een term die Labour weinig succesvol in deze campagne gebruikte.

SNP verovert Schotland

Het andere grote verhaal is de weergaloze overwinning van de Schotse nationalisten van de SNP in Schotland, die vrijwel iedere Schotse zetel opeisten en daarmee Labour en de Lib Dems, twee andere traditioneel sterke partijen aldaar van de kaart veegde. Met rond de 55 zetels wordt de SNP afgetekend de derde partij in Westminster. De geest van het Schots nationalisme is daarmee allesbehalve terug in de fles nadat de Schotten recent kozen niet onafhankelijk te worden. De interessante vraag is of de onafhankelijkheidsvraag nu Labour en de Conservatives geen electoraal belang meer hebben in Schotland, weer op tafel komt. Het staat in ieder geval hoog op het lijstje van SNP-leider Nicola Sturgeon.

Einde Miliband

Labour likt de wonden na een desastreuze avond. Het allerzwartste scenario is uitgekomen en de kiezer heeft klip en klaar gezegd dat Ed Miliband niet premierwaardig is. Waar velen binnen de partij hem het voordeel van de twijfel gaven en zich schoorvoetend rond hem verenigden tijdens de campagne, is zijn mandaat om aan te blijven als leider van de Labourpartij volledig weg. De grote vraag is of de partij nu wel voor zijn charismatische broer David kiest en opteert voor terugkeer naar het midden, waarmee Tony Blair Labour voor 13 jaar aan de macht hielp. Naast de troonopvolging wacht dus ook een interessante richtingenstrijd binnen Labour dat zich om regeringsverantwoordelijkheid de komende 5 jaar geen zorgen hoeft te maken.

Lib Dems weggevaagd

Maar het kan nog erger, bewijzen de Liberal Democrats van Nick Clegg. Van de 57 in 2010 gewonnen zetels blijft slechts een handjevol over. Keihard worden de Lib Dems gestraft voor ‘het pact met de duivel’ (aldus linkse Lib Dems), wat ze in 2010 sloten met de Conservatives. Zelfs onderminister van Financiën Douglas Alexander verloor zijn zetel. Op persoonlijk vlak valt mij het zwaar dat ook Simon Hughes, voor wie ik een half jaar stage liep en die bij mij de passie voor de Britse politiek aanwakkerde, na 32 jaar zijn zetel verloor. Het is nu aan de opvolger van Clegg (die dit hoogstwaarschijnlijk niet overleeft) om de partij vanuit de oppositie weer op te bouwen. Want Clegg, die zijn zetel nog net wist te behouden, zal weinig zin hebben in een nieuw coalitieavontuur.

UKIP slachtoffer kiessysteem

UKIP van Nigel Farage deed het aardig, maar de UKIP-stemmers zijn zeer verspreid, waardoor ze in veel kiesdistricten tweede of derde werden en dus geen zetel binnenhaalde. Zo kan het zijn dat UKIP veel meer stemmen haalt dan de SNP, wiens kiezers zich allemaal overzichtelijk in Schotland bevinden, maar slechts een handjevol zetels halen. UKIP zal dan ook, samen met partijen als de Lib Dems en de Greens, die ook altijd minder zetels halen dan stemmen, proberen hervorming van het kiessysteem weer op de politieke agenda te krijgen. Of dat lukt is maar zeer de vraag, nu een partij aan de macht is die met ongeveer een derde van de stemmen de absolute macht lijkt te krijgen.

Al met al dus een uitslag die politici, journalisten, peilbureaus, wedkantoren en veel gewone Britten totaal niet zagen aankomen. Over hoe het kan dat de peilingen er zover naast zaten zal nog lang worden nagepraat. Ik houd het erbij dat Cameron een onverwacht grote gordijnbonus genoot. Het conservatisme zit diep in de Engelse volksaard en veel kiezers besloten onderweg naar het kieshokje toch maar te kiezen voor ‘a safe pair of hands’.

One thought on “#UK2015 Cameron verrast vriend en vijand met eclatante zege

Comments are closed.