Gevecht om Amerika

Gevecht om Amerika

Update: ‘Gevecht om Amerika’ is vanaf nu te bestellen via bol.com

Op 28 september presenteren Adriaan Andringa en Daniël Schut hun nieuwe boek ‘Gevecht om Amerika – De democratische worsteling van Clinton en Trump’. Haags Tweede Kamerlid en campagneleider Sjoerd Sjoerdsma (D66) zal het eerste exemplaar in ontvangst nemen. Ook zal hij, net als de auteurs, zijn visie op de Amerikaanse verkiezingen delen. “In Gevecht om Amerika verklaren we de opmerkelijke presidentsverkiezingen van 2016 binnen de democratische traditie van Amerika”, aldus de auteurs. “We leggen uit hoe campagnes en verkiezingen in Amerika werken en doen een voorspelling wie de nieuwe president zal worden. Wij zijn dan ook erg blij dat we het eerste exemplaar aan de buitenland woordvoerder én campagneleider van D66 kunnen uitreiken.” Continue reading

Het tijdperk Hollande ten einde

epa05074104 French President Francois Hollande leaves the EU Summit in Brussels, Belgium, 18 December 2015. EU leaders met in Brussels for the year-end summit with highly controversial British demands for reforms expected to be discussed. Sanctions against Russia, Europe's migration crisis, the fight against terrorism and the crisis in Syria were also expected to round out the agenda of the two-days summit on 17 and 18 December.  EPA/LAURENT DUBRULE

Nooit eerder vertoond : een president van de Vijfde republiek besluit na één termijn zich niet opnieuw te kandideren. Op 1 december 2016 maakt de socialist François Hollande de balans op van vijf jaar presidentschap maar beseft dat hij niet in staat is links te verenigen voor een nieuwe verkiezingsoverwinning. Wat is de achtergrond van dit dramatische besluit?

Er was eens

De 62-jarige beroepspoliticus Hollande loopt al jarenlang mee in de politiek. Samen met zijn toenmalige partner Ségolène Royal vormt hij vanaf eind jaren ’80 een power couple Franse stijl, die elkaar in de politieke schijnwerpers afwisselen. Hij is burgemeester van het stadje Tulle, Europarlementariër, parlementslid, voorzitter van de regionale raad van de Corrèze en lange tijd partijvoorzitter van le Parti Socialiste (PS). Zij is ook parlementslid, verschillende keren minister en wordt presidentskandidaat in 2007, maar verliest dan van Sarkozy. Kort daarna gaat het koppel uit elkaar en Hollande bereidt zich voor op de presidentsverkiezingen van 2012. Ditmaal heeft hij zijn nieuwe partner aan zijn zijde, de Paris Match journaliste Valerie Trierweiler. De uitschakeling van de grote socialistische favoriet, Dominique Strauss-Kahn, vindt al plaats in mei 2011 op een hotelkamer in New York. Hollande kruipt bij de linkse voorverkiezingen langzaam naar boven en mag zowaar de kleuren van de PS verdedigen. In tegenstelling tot alle eerdere presidenten, is Hollande nooit minister geweest en zijn chaotische leiderschap van de PS strekken niet tot aanbeveling om een heel land te leiden. François Hollande verslaat desalniettemin in mei 2012 zittend president Sarkozy. De Fransen stemmen vooral tegen de hyperactieve Sarkozy, die zij simpelweg niet meer kunnen uitstaan. Anno 2016 wordt Sarkozy zelfs verweten dat hij de Fransen met de zwakke president Hollande heeft opgezadeld.

Fragiel herstel

De opgave waar Hollande en zijn regering, aangevoerd door Jean-Marc Ayrault, voor staan, is het herstel terugbrengen na de grote economische crisis van 2008. Hollande strijdt vooral tegen de hoge werkeloosheid en belooft het hoge percentage naar beneden bij te buigen. Dat maakt hij tot een voorwaarde voor een nieuwe presidentstermijn. Hij sluit een pact met werkgevers om meer te investeren en dringt het begrotingstekort terug, dat nu na bijna vijf jaar weer richting de door Brussel vereiste drie procent gaat. De belastingen gaan de eerste jaren omhoog. De maatregelen leiden slechts tot een fragiel herstel en Frankrijk wordt door de Europese Unie op de huid gezeten om meer ingrijpende maatregelen te nemen door ondermeer de arbeidsmarkt te versoepelen. Maar ingrijpend zijn de maatregelen van Hollande niet te noemen: alles gebeurt in kleine stapjes.

De periode Hollande kenmerkt zich ook door voortdurend wisselende regeringssamenstellingen. Zijn premier Ayrault wordt in 2014 vervangen door de daadkrachtige minister van Binnenlandse Zaken, Manuel Valls. Deze law and order socialist leidt de regering strak en zorgt samen met de minister van Economische Zaken Macron voor een meer sociaalliberale signatuur. Op dat moment hebben de traditionelere ministers als Montebourg en Hamon de regering al verlaten en is er een groep opstandelingen gesignaleerd in de socialistische fractie van de Assemblée nationale: de zogenoemde frondeurs. Valls kan niet automatisch op een meerderheid rekenen voor zijn wetsvoorstellen en drukt tot drie keer toe per decreet de door Brussel zo gewenste maatregelen er doorheen. Dat drijft Hollande ver af van zijn oorspronkelijke socialistische programma. Hij beschouwde ooit banken als zijn grootste vijand en stelt nog wel een vermogensbelasting van maar liefst maximaal 75% in: en passant verlaat topacteur Gerard Depardieu daarom met slaande deuren het land en vestigt zich in België.

Voortdurend slechte peilingen

La loi El-Kohmri, die uiteindelijk leidt tot weinig spectaculaire aanpassingen van de arbeidswet, zorgt voor maandenlange demonstraties. Frankrijk wordt daar bovenop nog getroffen door drie afschuwelijke terroristische aanslagen, eerst in januari en november 2015 in Parijs en dan in juli 2016 in Nice. In deze omstandigheden lukt het Hollande goed zijn ambt waardig te bekleden en de emoties van de rouwende Fransen goed te vertolken. Cynisch genoeg blijkt hij het alleen goed te doen tijdens herdenkingen, die tot drie kortstondige oplevingen in de peilingen leidden. De waardering is al vanaf eind 2012 onverminderd laag en hij duikt met gemak onder de laagterecords van Sarkozy. Hollande houdt de moed erin en stelt meerdere keren blijmoedig dat het economisch herstel structureel inzet: dat leidt eerder tot hoongelach. Sinds dit voorjaar is voor het eerst sprake van een bescheiden maar structurele daling in de werkeloosheid. Het komt echter te laat en het is te weinig. Dieptepunt is dat slechts 4% van de Fransen vertrouwen in hun president heeft in het afgelopen najaar.

De overigens nooit getrouwde Hollande boekt in 2013 wel een succes met de openstelling van het huwelijk voor homo’s en lesbiennes, die ook mogen adopteren. Dit straalt echter meer af op zijn minister van Justitie Taubira. Zijn ex-partner Royal, die na het vertrek van de nogal jaloerse Trierweiler minister van Milieu wordt, bezorgt hem samen met de minister van Buitenlandse Zaken Fabius een ander succes: het klimaatakkoord van Parijs in december 2015.

De mensch Hollande

Vijf jaar lang wordt Frankrijk geregeerd door le président normal, maar een terechte uitspraak van Sarkozy: een president kan niet normaal zijn. Hollande wordt als slap beschouwd: zijn bijnaam is flanby, naar een drilpuddinkje. Voor zijn omgeving is het een moeilijk in te schatten man, die niet het achterste van zijn tong laat zien. Hij wikt en weegt veel, en zoekt naar compromissen in een land dat directief geleid wordt. Het is vaak zijn premier Valls die hem tot beslissingen dwingt. Naast Valls wordt hij omringd door enkele getrouwen, die net als hij in 1980 afstuderen aan de prestigieuze Ecole Nationale d’Adminstration, de zogenoemde lichting Voltaire: dat zijn ondermeer Royal en de minister van Financiën Sapin, de secretaris-generaal van het Elysée Lemas en diens directeuren Hugues en Hubac.

En ook binnenshuis neemt zijn populariteit af: vanwege zijn affaire met de actrice Julie Gayet, verlaat Valerie Trierweiler niet zonder slag of stoot het Elysée-paleis. Haar boek Merci pour ce moment geeft een gênante inkijk in het privéleven van de president. Het is echter een ander boek dat hem zijn politieke nekslag geeft: un president ne devrait pas dire ça (een president zou dat niet moeten zeggen). Twee journalisten van kwaliteitskrant Le Monde interviewen in totaal zestig uur de president. In de 700 pagina’s tellende bloemlezing stapelen onhandige opmerkingen zich op over de rechtelijke macht, Sarkozy, stervoetballers en de islam. Volgens de overlevering ontploft premier Valls ongeveer wanneer hij over het boek verneemt: communicatief is het boek een oliedomme zet. De New York Times noemt Hollande een levende dode.

Wie wel?

Tijd voor een ander dus. De socialistische voorverkiezingen vinden 20 en 27 januari 2017 plaats. Daarvoor kunnen tussen 1 en 15 december kandidaten zich melden. De oud-ministers Montebourg en Hamon hebben dat al gedaan, naast vier relatief onbekende backbenchers. Op 1 december, de eerste dag van deze openstelling, geeft Hollande al uitsluitsel over zijn eigen positie, waarschijnlijk om in de veertien dagen erna de anderen voldoende tijd en gelegenheid te geven zich te kandideren.

Het meest voor de hand liggend is dat nu Manuel Valls zich meldt. Eerder liet hij al in de pers weten daartoe bereid te zijn indien Hollande zich terugtrekt. De van oorsprong Spanjaard is communicatief sterk maar zal in de campagne vooral aangevallen worden op zijn staat van dienst onder de impopulaire Hollande. Daardoor is het linkse blok versnipperd geraakt over tot nu toe acht kandidaten (van groen tot twee smaken communisten). Koploper van dit achttal is Emmanuel Macron, die grote media-aandacht geniet: hij is achter de rechtse Fillon en de extreemrechtse Le Pen de nummer 3. Dat kan veranderen wanneer Macron zijn verkiezingsprogramma presenteert, waarover de kiezer nog in het duister tast. Bovendien zullen Montebourg en Hamon zich profileren als degenen die voor rechten van arbeiders opkomen en zo het meer klassieke links achter zich krijgen: dat is een achterban die zich niet in eerste instantie tot oud-bankier en miljonair Macron voelt aangetrokken. Tegenover het strenge conservatieve programma van de rechtse Républicains onder aanvoering van Fillon heeft links echter wel degelijk een kans, indien bijvoorbeeld Valls of Macron daar een socialer programma tegenover zetten.

Een waardig afscheid

Terug naar 1 december. Er wordt een speciale toespraak van de president om 20 uur aangekondigd. Niemand weet op dat moment wat hij de natie wil zeggen. Hollande verbaast zelfs zijn naaste medewerkers met zijn besluit: hij is geen kandidaat voor zijn eigen opvolging. Geëmotioneerd vertelt hij zijn landgenoten wat hij bereikt heeft, maakt excuses voor maatregelen die later dan verwacht effect sorteren en geeft toe dat er fouten zijn gemaakt. De toespraak is waardig: Hollande zegt zich bewust te zijn van de gevolgen van de risico’s voor het land als zijn kandidatuur onvoldoende steun verzameld. Hij geeft daarmee ook zijn eigen falen toe. Het is echter minder vernederend dan in mei 2017 als zittend president niet door te dringen tot de tweede ronde van de verkiezingen of nog erger: niet eens als winnaar uit de bus komen van de voorverkiezingen van zijn eigen partij.

Het is de vraag hoe over een paar jaar op president Hollande wordt teruggekeken. Zijn aarzelende optreden en halfbakken maatregelen hebben dan waarschijnlijk geen diepe sporen getrokken in het Franse politieke landschap, al staat voor mij buiten kijf dat hij in oprechtheid deed wat hij goed achtte voor zijn land.

En op de zevende dag:…François Fillon

ff

De Franse voorverkiezingen van een presidentskandidaat voor de rechtse en centrumpartijen zorgen toch nog voor een grote verrassing : niet de gedoodverfde favoriet Alain Juppé of oud-president Nicolas Sarkozy komt als winnaar uit de bus, maar oud-premier François Fillon. Wie is hij en wat wil hij ?

Family values

François Charles Armand Fillon is geboren in 1954 in Le Mans, bekend van de autoraces waar Fillon een groot liefhebber van is. Hij is getrouwd met Penelope Clarke, een Britse juriste die gemeenteraadslid is in de geboortestreek van Fillon. Samen hebben ze een dochter en vier zonen. Afgemeten aan het turbulente liefdesleven van eerst president Sarkozy en vervolgens dat van Hollande, heeft Fillon een stabiel gezinsleven, waar hij zeer discreet over is. De privésituatie van Franse politici speelt doorgaans slechts op de achtergrond evenals het geloof, waar de Franse Republiek een zeer verregaande en stricte scheiding tussen kerk en staat voorstaat. Toch kleeft aan Fillon het imago van een streng katholiek, voor wie het klassieke gezin centraal staat. Een groot deel van de Fransen op met name het omvangrijke platteland geeft dat ongetwijfeld herkenning en vertrouwen: noem het nestgeur.

Geen buitenstaander

Hoewel een verrassende winnaar, is Fillon, net als Sarkozy en Juppé, zeker geen outsider of anti-establishment. In 1981 wordt hij al lid van de Franse Assemblée Nationale, hij is zeven jaar minister op vijf verschillende departementen, tussendoor 18 jaar lang burgemeester van Sablé-sur-Sarthe en dan natuurlijk de minister-president van Sarkozy van 2007 tot 2012. Deze laatste noemt hem “mr. Nobody ” of “Droopy” en geeft hem weinig ruimte omdat de hyperactieve president Sarkozy vooral zelf de dienst uitmaakt. Vier jaar later profiteert Fillon tijdens de voorverkiezingen van het “Anything but Sarkozy” sentiment. In vergelijking met de gematigde Juppé is Fillon een rechts-conservatief : Sarkozy zonder de gebreken van Sarkozy. Integer, degelijk en kalm. Gezien de top drie gaan de rechtse Fransen nog voor de ervaren oudere garde. De veertigers Le Maire en Kosciusko-Morizet belanden ver in de achterhoede.

Maandenlang is François Fillon slechts nummer vier in peilingen tot hij opvalt tijdens de televisiedebatten in oktober en november. Hij is dan al vanaf mei 2013 kandidaat en heeft -net als destijds Hollande bij de linkse voorverkiezingen in 2011- aan een brede basis onder de kiezers gewerkt. Daags na de eerste ronde van de voorverkiezingen op zondag 20 november jl. blijkt dat Fillon in bijna alle regio’s winnaar is : Juppé verovert Parijs en het zuidwesten om zijn thuisbasis Bordeaux, terwijl Sarkozy alleen op Corsica en het overzeese La Réunion wint. Als Fillon in tweede ronde zo’n 65% van de stemmen binnenhaalt, is het duidelijk : dit zit diep.

Nadat Fillon meer dan 40% van de stemmen binnenhaalt in de eerste ronde van de primaire, neemt hij het in de tweede ronde op tegen Alain Juppé, de nummer twee die bijna 30% van de stemmen behaalt. Juppé wordt zowaar fel en in een paar dagen tijd worden beelden over Fillon neergezet, die hijzelf karikaturen vindt. Juppé spreekt over ‘une brutalité sociale’ vanwege het vergaande economische programma. De ultrakatholiek en vriend van Poetin zou homofoob zijn omdat hij tegen het homohuwelijk stemde. Dat beeld wordt versterkt doordat hij omringd wordt door mensen uit de anti-homohuwelijkbeweging Manif pour tous. Daarnaast zou hij het niet hoog op hebben met vrouwenrechten omdat hij een minister een andere post heeft geweigerd vanwege haar zwangerschap. In het hoffelijke en vriendelijke debat tussen de twee overgebleven kandidaten op 24 november, lukt Fillon het goed deze karikaturen te nuanceren en pareert hij de aanvallen van Juppé, die zich redelijk gedeisd houdt. Het pad naar de overwinning ligt open en Fillon wint overtuigend van Juppé.

Wat wil Fillon ?

Zijn programma staat te boek als liberaal en is gestoeld op de ideeën van Margaret Thatcher uit de jaren ‘80. Hij stelt daarvoor strenge economische hervormingen voor. Om de grote werkeloosheid aan te pakken, laat hij de 35-urige werkweek los om Frankrijk competitiever te maken. Daarnaast wordt het aantal ambtenaren met 600.000 teruggedrongen, het arbeidsrecht wordt versoepeld, de pensioenleeftijd verhoogt hij naar 65 jaar en wordt 100 miljard euro bezuinigd op de overheidsuitgaven. Fillon wil daarmee bereiken dat Frankrijk over tien jaar weer de eerste economische macht van Europa is.

Na zijn aantreden wil hij al in september een referendum houden om het aantal parlementsleden (zowel Assemblée Nationale als Sénat) terug te dringen, maar wordt de stapeling van politieke functies weer toegestaan. Overigens zal zijn regering slechts vijftien ministers tellen; dat aantal ligt in de huidige regering tegen de dertig. Op het gebied van migratie staat hij meer aanpassing voor van nieuwkomers en niet zozeer het bejubelen van diversiteit. Hij laat geen Front National ministers in zijn regering toe. Hij maakt zich sterk tegen het terrorisme en daardoor komen Syriëgangers Frankrijk niet meer in. Rusland krijgt van Fillon een grote rol in zijn buitenlandpolitiek, vooral waar het gaat om het conflict in Syrië. Het levert hem steun van Poetin op, die hij al ontmoet heeft. Tot slot wil hij niets veranderen aan de wetgeving over het homohuwelijk, maar zou hij sleutelen aan het recht van adoptie door homo-ouders. Hij wil dat geadopteerde kinderen van homostellen het recht krijgen te weten wie hun biologische ouders zijn, iets wat de huidige wetgeving is ontbeert.

Links aan zet

In de komende maanden moet blijken of Fillon vooral om zijn persoonlijkheid is gekozen of meer om zijn strenge programma. De keuze voor Fillon is namelijk ook ingegeven omdat hij als rechts-conservatief het beste in staat lijkt Marine Le Pen van het presidentschap te houden. Indien hij daardoor zelfs Le Pen mei volgend jaar uit de tweede ronde weet te houden, kan zowaar een linkse kandidaat de tweede ronde halen.

Maar dan moet het totaal versnipperde linkse kamp eerst een geschikte kandidaat hebben en daar geldt boven alles: “anything but Hollande”. De blik verschuift nu naar de socialisten, die eind januari hun voorverkiezingen houden. Tijdens de tweede ronde van de rechtse voorverkiezingen impliceert eerste minister Valls dat hij zich warmloopt en zelfs tegen zijn eigen president deze strijd zou aangaan. Een dergelijke paleisrevolutie tussen president en minister-president is ongekend en betekent ongetwijfeld het ontslag van Valls. De uitkomsten van de schermutselingen ter linkerzijde zijn nu erg ongewis.

De gevolgen van de radicale economische hervormingen van Fillon voor de sociale zekerheid en banen voor ambtenaren zullen niet bij iedereen goed vallen en dat doet kiezers weer achter de oren krabben, afhankelijk van wat een linkse kandidaat daartegen over stelt ondanks de afkeer tegen Hollande en zijn weinig succesvolle economische politiek. Uiteindelijk moet in mei 2017 blijken of het strenge programma voor lief wordt genomen en desondanks de presidentieel ogende Fillon de voorkeur krijgt van alle Franse kiezers.

Gevecht om Frankrijk: wie wordt in mei 2017 de volgende president?

primaire-de-la-droite-et-du-centre-le-recap-du-debat-en-2-minutes-20161014-0041-f65ba8-01x

Zeg nooit nooit. Dat is na de Brexit en president Trump de dooddoener onder politieke commentatoren. Frankrijk is in aanloop naar de presidentsverkiezingen van mei 2017 de volgende grote westerse natie waar het populisme op de loer ligt. Opent onvrede en boosheid onder Franse kiezers de deuren van het Elyséepaleis voor Marine Le Pen? Dat hangt voor een groot deel af van de kandidaten die het linkerblok maar vooral de rechtse Républicains in de arena brengen. Zondag 27 november wordt de winnaar van de voorverkiezingen van Les Républicains bekend, die hoogstwaarschijnlijk ook tot de achtste president van de Vijfde republiek wordt gekozen.

De voorverkiezingen van Les Républicains
Op 20 november jl. mogen Fransen die de rechtse waarden delen voor twee euro in een eerste ronde stemmen. Dan volgt 27 november een tweede ronde tussen de nummers een en twee, indien geen kandidaat in de eerste ronde 50% haalt. Er zijn in de eerste ronde zeven kandidaten voor de eerste primaire de la droite et du centre. Wie zijn dat?

Simpel gezegd zijn het oud-president Sarkozy en zijn voormalige ministers waarmee hij gebrouilleerd is: Alain Juppé (oud-minister van Buitenlandse Zaken, premier onder president Chirac), Bruno Le Maire (oud-minister van Landbouw), Nathalie Kosciusko-Morizet (bijgenaamd NKM, oud-minister van Milieu), François Fillon (voormalige premier) en Jean-François Copé (minister van Begrotingszaken onder president Chirac). Jean-Frédéric Poisson is de enige die geen lid is van Les Républicains. Hij mag meedoen omdat hij voorzitter is van een zeer conservatieve christendemocratische splinter. Er is verder geen enkele vertegenwoordiger van de centrumpartijen.

Afgelopen twee maanden zijn drie tv-debatten gehouden. Afgemeten aan de Amerikaanse standaarden ging dat er beschaafd en inhoudelijk aan toe en het maakt de voorverkiezingen bovendien spannender: maandenlang stonden namelijk Juppé en Sarkozy eenzaam aan kop in de peilingen, met Bruno Le Maire en François Fillon ver achter hen. Fillon doet het echter goed in debat en kruipt sinds november omhoog. Hij zou zelfs Sarkozy weg kunnen tikken uit de tweede ronde. Als de gedoodverfde favoriet Juppé tegenover Fillon komt te staan, liggen de kaarten plotseling anders. Ik zoem in op de drie vermoedelijke kanshebbers en laat de weinig kansrijke NKM, Le Maire, Poisson en Copé even voor wat het is.

François Fillon: vleesgeworden degelijkheid
Statistisch is de nu 62-jarige Fillon -op Georges Pompidou na- de langstzittende minister-president van de Vijfde Republiek: hij heeft de hele termijn onder Sarkozy uitgezeten. Daarna raakte hij verwikkeld in chaotische verkiezingen om het partijleiderschap van de UMP, waarbij hij op een haar na verloor van Copé. Fillon is nu parlementslid en kondigt al in mei 2013 aan presidentskandidaat te zijn. Zijn programma is het meest verregaande waar het gaat om economische hervormingen. Hij pretendeert altijd de waarheid te spreken, waarschijnlijk om verwarring met Sarkozy te voorkomen. In de debatten was zijn optreden sterk, maar vraag is wat de kiezers in Fillon zien ondanks zijn strenge programma. Het is een degelijke, rustige man met presidentiële uitstraling, die minder weerstand oproept dan Sarkozy en wellicht inhoudelijker is dan Juppé.

Sarkozy: twee friet alstublieft
Ondanks zijn energie, dadendrang en presidentservaring heeft Nicolas Sarkozy nogal wat eigenschappen die hem van een tweede presidentschap afhouden. Hij heeft een erg rechts imago op veiligheid, terrorismebestrijding en immigratie in een mate dat hij tegen Marine Le Pen aanschurkt. Daarnaast is hij nog verwikkeld in minstens vijf juridische affaires en vinden veel Fransen hem gewoon superirritant. De 1 meter 65 lange Sarkozy is verreweg de meest populistische kandidaat en wordt door zijn tegenstanders als ‘mini-Trump’ neergezet. Hoewel hij zich daar tegen verzet, helpen uitspraken niet als “wanneer ze geen ham willen, dan nemen ze maar gewoon een dubbele portie patat” over menu’s in schoolkantines die rekening houden met Joodse en moslimkinderen die geen varkensvlees mogen. Daarnaast profileert hij zichzelf als ‘rassembleur’, iemand die mensen bij elkaar brengt, terwijl meer het beeld leeft dat hij vooral iedereen tegen zich in het harnas jaagt. Sarkozy verwijst dan naar de puinhopen van zijn voormalige politieke partij UMP, die hij heeft omgevormd tot Les Républicains en waar hij de eerste voorzitter van was.

Alain Juppé: l’identité heureuse
De huidige burgemeester van Bordeaux met zijn zangerige stem presenteert zich vaderlijk en presidentieel en lijkt wat boven het inhoudelijke gekrakeel te staan. Hij is de man die zo prachtig zegt: de Fransen moeten het geluk om met elkaar samen te leven terugvinden. Dit concept van l’identité heureuse straalt optimisme uit, maar Sarkozy valt hem erop aan dat Juppé daarmee voorbij gaat aan grote onvrede onder kiezers en hen niet begrijpt. Hij heeft een gematigd programma, al wil hij het aantal ambtenaren sterk terugdringen. Juppé is overigens al 71 jaar en daarmee zelfs twee jaar ouder dan Charles de Gaulle toen deze in 1958 de eerste president van de Vijfde Republiek werd. Zijn leeftijd lijkt geen issue te zijn, evenmin als het feit dat hij veroordeeld is in 2003 tot 14 maanden voorwaardelijke gevangenisstraf en een jaar ontzetting uit het politiek ambt vanwege betrokkenheid bij fictieve banen toen hij wethouder van Parijs was. In de publieke opinie heeft hij daarmee de straf gehad die zijn politieke baas Chirac, toenmalige burgemeester van Parijs, had moeten krijgen.

Wie van de drie?
Het is de eerste keer dat dit rechtse en centrumblok voorverkiezingen organiseert. Er zijn grote onzekerheden over de opkomst door het relatief lage aantal stembureaus, wat vooral voor de grote achterban op het platteland speelt. Juppé heeft door zijn gematigde houding een groot potentieel. Daarnaast wordt hij ook gesteund door de leider van centrumpartij Modem, François Bayrou, normaal goed voor gemiddeld 10% van het electoraat.

Sarkozy loopt het risico dat zijn aanhangers aanstaande zondag al op een andere kandidaat stemmen om te voorkomen dat de echte presidentsverkiezingen straks tussen Le Pen en Sarkozy gaan. Zij zijn bang dat Sarkozy zoveel weerzin bij met name het linkse electoraat oproept, dat Le Pen toch nog de overwinning behaalt. Om dat risico direct in de kiem te smoren, is Fillon op 20 november een redelijk alternatief voor Sarkozy. Dat is weer een probleem voor Juppé in de tweede ronde op 27 november. De achterbannen van de overige vijf kandidaten zijn geneigd automatisch tegen Sarkozy te stemmen, maar een serieuze kandidaat als Fillon, die bovendien rechtser is dan Juppé, is andere kost. Zo bezien komt dan Juppé of Fillon als winnaar uit de bus.

Ondertussen op links….
Vervolgens is de vraag welke kandidaat ter linkerzijde het beste uit de verf komt en of deze kandidaat in staat is het linkerblok te verenigen. Le Parti Socialiste van Hollande houdt haar voorverkiezingen in januari: in december geeft Hollande aan of hij voor een tweede termijn gaat en dus of hij aan deze voorverkiezingen meedoet. Indien hij die voorverkiezingen wint, is het onvoorstelbaar dat hij met zijn lage waardering (4%, geen tikfout!, van de Fransen vindt hem een goede president) in de tweede ronde terechtkomt: dat zou nog meer verbijsterend zijn dan de Brexit en Trump in het kwadraat. Ook voor andere socialistische kandidaten als de huidige minister-president Valls of de oud-ministers Montebourg en Hamon zal het beroerde imago van de regering Hollande een goed resultaat in de weg staan.

Daarbij lopen bovendien nog twee andere heren voor hun voeten: boze buurman Jean-Luc Mélenchon van de Chavez-achtige Parti de Gauche en de absolute dark horse van deze verkiezingen, Emmanuel Macron. Deze afvallige minister van François Hollande, slechts 38 lentes jong, heeft een Kennedy-achtige allure en wil een nieuw, onbekend politiek pad bewandelen, buiten de klassieke Franse links-rechts tegenstellingen om. Op 18 november heeft hij zich gekandideerd als presidentskandidaat voor zijn eigen beweging En Marche! Hoewel Macron zichzelf als links beschouwd, is de vraag of zijn nog onbekende programma kiezers op de linkerflank zal bekoren. Hij heeft nogal wat sociaalliberale neigingen, een stroming die in Frankrijk bijna geen voet aan de grond krijgt. De altijd vriendelijk lachende Macron is een wat elitaire en beschaafde anti-establishment kandidaat, die ook van gematigd rechts stemmen kan afsnoepen: geen goed nieuws voor Juppé dus. Indien de Macronmania doorzet, kan hij nog voor een zeer aangename verrassing zorgen.

Toch maar een voorspelling
Uiteindelijk neemt Marine Le Pen het hoogstwaarschijnlijk op tegen Juppé of Fillon mei volgend jaar, zal zij het ver schoppen maar niet winnen. De onvrede in Frankrijk is groot door slechte economische vooruitzichten en hoge werkloosheid, die zich in arme regio’s vaak vertaalt in afkeer tegen migranten, waar in de ogen van nogal wat Fransen beter voor wordt gezorgd door de overheid dan voor henzelf. Tegelijkertijd lijkt president Le Pen in 2017 vooralsnog een stap te ver. Frankrijk is geen Amerika, de machtsbasis van het Front National is nog bescheiden tegenover de partijmachines van Les Républicains en le Parti Socialiste en ondanks vele demonstraties en manifestaties berusten de vaak klagende Fransen in het bestaande politieke systeem. Bovendien werkt het kiesstelsel mee, waarbij bijna altijd twee rondes nodig zijn omdat geen kandidaat in één keer meer dan 50% haalt. Dat werkt corrigerend: de uitslag van de eerste ronde werkt als een winstwaarschuwing, waardoor kiezers in de tweede ronde de verkiezing van de ergste kandidaat kunnen voorkomen. Hoeveel Britten en Amerikanen hadden ook niet graag zo’n officiële winstwaarschuwing gehad……

Mocht echter Sarkozy of Hollande tegenover Le Pen komen te staan, dan wordt het ook in Frankrijk linke soep. Het wantrouwen in deze weinig geliefde prototypes van het establishment, kan Franse kiezers in boosheid en wanhoop in de armen van de kandidate van het Front National drijven. Indien de winnaar van de voorverkiezingen van Les Républicains en de centrumpartijen niet Sarkozy heet, zal dat de volgende president van Frankrijk is. Die moet dan hard aan de slag om de Frankrijk substantieel te veranderen om te voorkomen dat Le Pen alsnog in 2022 president wordt.

Dieptepunt voor US2016 in tweede debat

tweede-debat

Wie dacht dat de campagnes van 2016 het hoogtepunt van ‘bizar’ wel hadden bereikt, kwam vandaag voor een verrassing te staan. In een presidentsverkiezing die de verantwoordelijken voor het script van House of Cards op kinderboekenschrijvers doet lijken, móést Donald Trump vannacht scoren. Na een slecht eerste debat, dalende peilingen en de controverse rond uitgelekte opnames van hem uit 2005 – waarin hij stelt weg te kunnen komen met seksueel misbruik omdat hij een ster is – werd vannacht een ‘alles of niets’ poging voor de republikeinse vastgoedmagnaat om het tij te keren. Hoewel hij in die opzet niet lijkt te zijn geslaagd, heeft ook Clinton zichzelf geen dienst bewezen in het tweede debat. Continue reading

Tweede debat: Trump móét nu scoren

firstedebateyoutube

Zondag vindt het tweede debat plaats tussen presidentskandidaten Donald Trump en Hillary Clinton. De democrate zal vol zelfvertrouwen zijn, na haar sterke optreden in het eerste debat en de goede peilingen die daarop volgden. Voor de republikein is het echter make or break time, zeker na de controverse van de afgelopen dagen. Als Trump in het tweede debat het tij niet weten te keren, zal het nagenoeg onmogelijk worden voor hem om de verkiezingen nog te winnen. Continue reading

Hillary Clinton wordt president

hillary_clinton_carl_hayden_high_school_in_phoenix_arizona-1

Het eerste debat is geweest en geen van beide kandidaten heeft een kapitale blunder begaan. Clinton wordt breed gezien als de winnaar van dat debat, maar niet zo overtuigend dat Trump alvast zijn spullen kan pakken. De peilingen zullen daarom tot aan 8 november spannend blijven. Toch durf ik de voorspelling al wel te doen: Hillary Clinton wordt de nieuwe president van Amerika. Continue reading

Donald Trump wordt president

donald_trump_28757578404

De extreemlinkse Jeremy Corbyn wordt niet de leider van de Labourpartij, toch? En de brave Britten stemmen natuurlijk nooit om de EU te verlaten met alle economische gevolgen van dien, toch? En die gekke Trump is uiteraard volstrekt kansloos om de Republikeinse kandidaat te worden voor het Amerikaanse presidentschap, laat staan dat hij kans maakt om het dan ook echt te worden. Toch? Tja, 2016 staat bol van de verrassingen. En het houdt niet op. In november zullen voor de zoveelste keer dit jaar analisten, journalisten en pollsters perplex staan. Want de opvolger van Barack Obama als 45e president van de VS wordt Donald J Trump. Continue reading

Clinton wint beschaafd eerste debat

debate

Wat vooraf beloofde een verbale veldslag te worden tussen de twee minst populaire presidentskandidaten uit de moderne Amerikaanse geschiedenis, ontaarde vannacht een vrij standaard en beschaafd debat. Terwijl Donald Trump zijn best deed om presidentieel te klinken, was het Hillary Clinton die liet zien dat een gedegen voorbereiding het verschil kan maken. Na moeilijke weken met steeds spanner wordende peilingen, lijkt Clinton vannacht goede zaken te hebben gedaan om de orde in de race te herstellen. Continue reading

Eerste debat: het spektakel barst los

gevechtomamerika

Het feest gaat beginnen. Na maanden van inleidende schermutselingen en bewegelijke peilingen, gaan Trump en Clinton vannacht head-to-head in de eerste van drie presidentiële debatten. Wie zich afvraagt wat het betekent om de persoonlijke strijd met Trump aan te gaan, doet er goed aan om de bovenstaande beelden van de WrestleMania 23 terug te kijken. Of het vannacht beschaafder wordt, valt te bezien. Op PoliticalMinds hebben we alvast een vooruitblik en volgt vannacht een live verslag. Continue reading